Որբերը՝ Ասատրյանի հոգածության տակ…

Այն, որ մեր երկիրը երբեք էլ առանձնապես աչքի չի ընկել հասարակության կարիքավոր ու խոցելի խմբերի նկատմամբ ունեցած հոգածությամբ, հայտնի է վաղուց: Իհարկե, սրա պատճառը համարել բացառապես մերոնց սառնասրտությունն ու ուրիշի հոգսերի նկատմամբ ունեցած անտարբերությունը, միակողմանի մոտեցում կլիներ, սակայն այն, ինչ արվում է, համարել բավարար, ևս ոչ մի կերպ չի կարելի:

Ինչպես գիտեք, հասարակության՝ սոցիալապես ամենախոցելի խմբերից մեկը մանկատան շրջանավարտներն են համարվում՝ որբերը, որոնք, լքված հասարակությունից ու սեփական ծնողներից, ստիպված են լինում դեռևս վաղ տարիքից սովորել ինքնուրույնաբար հոգալ սեփական խնդիրները: Հայաստանում բոլոր նմանատիպ խնդիրներով զբաղվող հիմնական պետական կառույցն Աշխատանքի և սոցիալական հարցերի նախարարությունն է, որի անմիջական հովանու ներքո են գործում բոլոր այն պետական և ոչ պետական ծրագրերը, որ կոչված են՝ հոգ տանելու մանկատան սաների մասին, հոգալ նրանց մասին, ովքեր չափահաս դառնալու հետևանքով ստիպված են լինում դուրս գալ մանկատներից ու մտնել մեծ կյանք:

Շատերդ եք, հավանաբար, լսել այն մասին, որ Հայաստանում պարբերաբար սոցիալական բնակարանաշինության շրջանակներում բնակարաններ են տրամադրվում մանկատան շրջանավարտներին՝ իրենց մի փոքր անկյունն ունենալու համար: Քչերը, սակայն, գիտեն, որ իրականում այդ բնակարանները տրվում են որբերին, ոչ թե սեփականության բացարձակ իրավունքով, այլ որոշակի պայմաններով. պայմանները հետևյալն են՝ բնակարանը տրվում է 10 տարով՝ ընձեռելով շահառուին այդ ընթացքում կատարելով համապատասխան մուծումներ՝ դառնալ լիիրավ սեփականատեր իրենց բնակարանների:

Այսինքն՝ ստացվում է, որ պետությունը յուրօրինակ բիզնես է անում այս ճանապարհով՝ դիտարկելով անապահովներին որպես պոտենցիալ գնորդներ, այլ ոչ թե բարեգործություն է անում, ինչպես կարող է թվալ առաջին հայացքից և ինչպես սովորաբար ներկայացվում է: Քիչ չեն դեպքերը, երբ ժամկետների սպառման հետևանքով շատ ընտանիքներ ստիպված են լինում լքել իրենց երբեմնի տները՝ վերածվելով անտունների, ինչ է թե, բա չեք ասի, օրենքն է այդպես պահանջում: Տեսնես Արտեմ Ասատրյանն անձնապես նման իրավիճակն արդարացի համարո՞ւմ է, համարո՞ւմ է, արդյոք, որ հանգիստ խղճով մարդկանց անտուն թողնելը միանգամայն արդարացի է: Այն պարագայում, երբ պետությունը չի զբաղվում մանկատան շրջանավարտների աշխատանքի հարցերով, գործնականում ոչնչով չի օգնում՝ հաղթահարելու կյանքի դժվարությունները (մանկատան շրջանավարտների բացարձակ մեծամասնությունը հաճախ շահագործվում է սեփական գոծատուների կողմից՝ հաճախ աշխատելով անօրինական սկզբունքներով՝ դրանից բխող բոլոր բացասական հետևանքներով հանդերձ), արդյոք ճի՞շտ է նրանց, կոպիտ ասած, հույսով անել, իսկ հետո հանել ու վտարել իրենց տներից: Ի դեպ, հատկացվող բնակարանների մասին. դրանք շատ հաճախ այնքան սահմանափակ մակերեսներ ունեն, որ մարդ չի կարողանում, ինչպես ասում են, նույնիսկ ճուտ հանել…

Ակնհայտ է մեկ բան. պետական կառույցները, որոնց թվում նաև Արտեմ Ասատրյանի կողմից ղեկավարվող նախարարությունը, իրենց գործունեության մեջ շատ հաճախ ղեկավարվում են ձևական ու արհեստական սկզբունքներով: Ամեն անգամ մի փոքր բան անելիս արածին այնպիսի հնչեղություն են տալիս, որ թվում է՝ ուր որևէ վերածվելու ենք Սինգապուրի, այնինչ իրականում խնդիրները, լուծվելու փոխարեն, ավելանում են միայն…

Դավիթ Բաբանով