Եվրոպայի դիմակազերծումը…

Ինչպես ձեզանից շատերը, հավանաբար, գիտեն, ակնկալում էինք, որ Եվրոպայի խորհրդի Խորհրդարանական վեհաժողովի գարնանային նստաշրջանում, ի թիվս այլ հարցերի, պետք է ընդգրկվեր նաև ղարաբաղա-ադրբեջանական շփման գծում լարվածության բռնկման հարցը: Ակնկալվում էր, որ եվրապառլամենտը, աշխարհում հանդիսանալով բարձրագույն քաղաքական մարմիններից մեկը, այնուամենայնիվ, կցուցաբերեր համապատասխան վճռակամություն ու իր հեղինակավոր խոսքը կասեր՝ քառօրյա պատերազմի հետ կապված՝ դատապարտելով Բաքվի անմարդկային գործողություններն ու հասցեագրված, ոչ երկիմաստ ուղերձ հղելով ադրբեջանցիներին՝ դադարեցնելու սահմանին պրովոկացիոն գործելակերպն ու վերադառնալու բանակցություններին. մի խոսքով՝ սպասում էինք, որ եվրոպացիները գոնե այս անգամ երկերեսանիություն չեն դրսևորի ու ձեռնպահ կմնան իրենց այնքան հարազատ երկակի ստանդարտներ կիրառելուց:

Բայց, ի ցավ քաղաքակիրթ մարդկության, մեր հույսերը չարդարացվեցին, ու ազգովի հերթական անգամ ականատես դարձանք իրենց «հումանիզմի գագաթ» հռչակածների հերթական սրիկայությանը. չնայած վաղօրոք ակնկալվում էր, որ Եվրոպայի խորհրդի Խորհրդարանական վեհաժողովի գարնանային նստաշրջանում պետք է քննարկվեր ղարաբաղա-ադրբեջանական շփման գծում լարվածության բռնկման հարցը, սակայն, ինչպես հետո է պարզվել, թեման հանվել է քննարկումից: Մերոնք, սակայն, օգտվելով առիթից, իրենց խոսքն ասել են հարցի կապակցությամբ ու մի լավ տեղն են դրել ադրբեջանցիներին:

Ինչպես այսօր հայտնի դարձավ, «Եվրախորհրդարան» կոչվածը, որն ինչպես գիտեք, իրեն աշխարհով մեկ հռչակել է բացարձակ հեղինակություն ու մի կառույց, որ իրեն իրավասու է համարում «քիթը խոթել» անդամ երկրների ներքին գործերի մեջ ու հանդես գալ դեմոկրատիայի ու մարդու իրավունքների մասին վսեմ դասախոսություններով, քարոզներով, փոխարենը գոնե չեզոքություն պահպանելու, ընդունել է ընդգծված հակահայկական հայտարարություն, որն ընթերցելիս հասկանում ես, որ եկել է ժամանակը գրողի ծոցն ուղարկելու բոլոր նրանց, ովքեր համարձակվում են աչք փակել իրականության ու ճշմարտության վրա. Եվրոպայի խորհրդի խորհրդարանական վեհաժողովի (ԵԽԽՎ) Բյուրոյի և Մշտական հանձնաժողովի գործունեության վերաբերյալ զեկույցում Վեհաժողովը դատապարտում է ՀՀ իշխանություններին և հայկական պատվիրակությանը: ԵԽԽՎ գարնանային նստաշրջանի լիագումար նիստին փաստաթուղթը ներկայացրել է հույն պատվիրակ Յոաննետա Կավադիան, իսկ Զեկույցում ներկայացվում է Բյուրոյի գործունեությունը, այդ թվում նաև այն փաստը, որ Վեհաժողովն ընդունել է բանաձև՝ Միլիցա Մարկովիչի հեղինակած «Ադրբեջանի սահմանամերձ շրջանների բնակիչները միտումնավոր զրկված են ջրից» վերնագրով զեկույցի հիման վրա: Հենց այս հարցում է, որ Հայաստանի հասցեին քննադատություն է ամրագրված, ինչը, հիշեցնենք, Վեհաժողովից պահանջում էր Միլիցա Մարկովիչը:

Դե հիմա ասե՛ք՝ ի՞նչ կարելի է մտածել այս կառույցի մասին: Եվ սրանք համարձակվում են գալ Երևան ու մեզ խե՞լք սովորեցնել… Բանից պարզվում է, որ փոխարենը ագրեսորին՝ Ալիևին դատապարտելու, այդ բեղավոր անասունի ասկյարների կողմից ցուցաբերած գազանաբարո վարքը դատափետելու ու պատշաճ գնահատականներ հնչեցնելու, պարոնայք քաղաքակիրթները զբաղված են նույն այդ բեղավոր տականքին քաջալերելով: «Եղբա՛յր Ալիև, մենք քո կողքին ենք, քեզ՝ նեցուկ. որքան սիրտդ ուզում է, լպիրշացի՛ր ու այլասերվի՛ր, մենք աչք կփակենք քո լկտի պահվածքի վրա ու կձևացնենք, որ ամեն բան հրաշալի է»: Ահա այն հիմնական ուղերձը, որ Բաքուն այս օրերին ստանում է Արևմուտքից:

Հիմա մենք, որպես ինքնիշխան երկիր, հետաքրքիր է, ի՞նչ ենք պատրաստվում անել՝ հաշվի առնելով Եվրախորհրդարանի ոչ երկմաստ դիրքորոշումը այս հարցում: Մի՞թե շարունակելու ենք նրանց ընկալել որպես բացարձակ հեղինակություն… Հետաքրքիր է՝ ադրբեջանցիների կողմից իրականացրած գլխատումներն ու կտտանքները որքանո՞վ են տեղավորվում ասենք Ժան Ժակ Ռուսոյի քարոզած փիլիսոփայության ծիրից ներս, իսկ միգուցե Կա՞նտն էր իր փիլիսոփայական գործերում խրախուսում ադրբեջանական վերնախավի լկտի բարքերը…

Այլևս ակնհայտ է, որ Եվրոպան դադարել է բարոյականության փարոս հանդիսանալ աշխարհում դեռ շատ վաղուց, շատ վաղուց է բոլորիս համար պարզ դարձել, որ պղտոր ջրում ձկնիկներ որսալու արատավոր պրակտիկայից դեռևս քաղաքակիրթները չեն հրաժարվել ու, որքան էլ ցավալի լինի, չեն էլ մտածում այդ ուղղությամբ, ինչը կարող է նշանակել մեկ բան. մենք պետք է հրաժարվենք ավելորդ ֆանտազիաներից ու վերջապես հասկանանք, որ մեր խնդիրները մեզանից բացի ոչ ոք չի լուծելու՝ ո՛չ Եվրախորհուրդը, ոչ էլ որևէ այլ մեկը. աշխարհն ուժն է հարգում, լինենք, ուրեմն, հզոր…

Դավիթ Բաբանով