Ծառուկյանը մատնանշեց ելքը...

Հայաստանի առողջապահության համակարգն, ինչպես հայտնի է, այն բացառիկներից է, որն անմիջականորեն առնչություն ունի յուրաքանչյուր քաղաքացու հետ՝ անկախ սոցիալական դիրքից, տարիքից կամ բնակության վայրից, քանի որ չկա մեկն, ով երբևիցե բժշկի կարիք ունեցած չլինի: Բայց արի ու տես, որ չնայած ոլորտի մասշտաբայնությանը՝ կարելի է ասել՝ այնքան էլ պատշաճ ուշադրություն չի դարձվում այս ոլորտի հիմնախնդիրների լուծմանն, ու այն ավելի շատ կառավարվում է իներցիայի օրենքով, քան, ասենք, մասնագիտական համապատասխան շրջանակների կողմից լավ մշակված ու հստակորեն գծագրված ծրագրերով. ամեն բան մի տեսակ բարձիթողի վիճակում է:

Գագիկ Ծառուկյանի՝ ԲՀԿ 9-րդ համագումարում հնչեցրած ելույթում, ինչպես հայտնի է, արծարծվել էր նաև առողջապահության թեման, ուր առավելապես ուշադրություն էր դարձվել պետպատվերի խնդրին՝ մի հարց, որ, ըստ էության, վերաբերում է առավելապես հասարակության խոցելի շերտերին:

«Պետպատվեր» հասկացությունը վաղուց լղոզված երևույթ է դարձել, և չի գտնվի գեթ մեկ հոգի, ով կհանդգնի այս իրողությունը չափազանցություն համարել. փաստ է, որ շատ հաճախ՝ մարդիկ չեն կարողանում պետպատվերի շրջանակներում ստանալ այն առողջապահական աջակցությունը, որ պետությունն, իբր մարդասիրական նկատառումներից ելնելով, հատկացնում է քաղաքացիների որոշակի խմբերի: Ասել կուզի՝ պետության հաշվին կենսական անհրաժեշտության ծառայություն ստացողների ռեալ թիվը, հատկապես վերջին տարիներին, հետզհետե կրճատման միտումներ է դրսևորում: Ինչպես Գագիկ Ծառուկյանն էր իր խոսքում շեշտել՝ չնայած տարեկան տասնյակ միլիարդների հասնող գումարներ են պետության կողմից հատկացվում համակարգին, բայց դրանք իրենց նպատակին այդպես էլ չեն ծառայում:

Իսկ սրա պատճառն, ինչպես միշտ, անկազմակերպվածությունն ու այն շիլաշփոթն է, որ այնքան բնորոշ է Հայաստանի առողջապահական համակարգին: Քաղաքացին, փաստացի, չգիտի՝ որքան է կազմում իրեն հասանելիք գումարն ու որն է պետության կողմից սահմանված լիմիտը: Ամեն անգամ կանգնելով համապատասխան խնդրի առջև՝ նա ստիպված է լինում վիզը ծռած՝ ընկնել դռնեդուռ, խնդրել, աղաչել,որ իրեն հուզող այսինչ կամ այնինչ առողջական խնդիրը կարողանա լուծել պետության կողմից հատկացված միջոցների հաշվին, որպեսզի ստիպված չլինի հացի փողը տալ բժիշկներին: Իսկ արդյունքում, ինչպես գրեթե միշտ՝ անարդյունք են մնում նրա բոլոր դիմումներն ու խնդրագրերն, ու մարդը կանգնում է կոտրած տաշտակի առաջ՝ ի վիճակի չլինելով օրենքով պետության կողմից իր համար հատկացված միջոցները վերջին հաշվով ծառայեցնել իր պետքերին:

Այն գաղափարը, որ առաջարկում է Ծառուկյանը՝ նմանատիպ խնդիրներին հիմնահենքային լուծում տալու, շատ կոնկրետ է. յուրաքանրյուր մեկը պետք է ի սկզբանե տեղյակ լինի՝ որքան է կազմում իրեն հասանելիք գումարն ու իր ձեռքի տակ ունենա համապատասխան սերտիֆիկատ, ուր հստակորեն ամրագրված կլինի պետության կողմից իրեն տրամադրված գումարի չափը՝ 100000, 200000, 300000 և այլն. գումարի չափն այս պարագայում այնքան էլ էական չէ: Ի դեպ՝ նմանատիպ հստակ համակարգ է գործում աշխարհի շատ զարգացած երկրներում և նույնիսկ հարևան Վրաստանում, որն, ինչպես հայտնի է, շատ նմանատիպ հարցերում՝ տարածաշրջանի առաջատար երկիրն է:

Հարց է ծագում՝ մենք ինչո՞ւ չենք կարող նմանատիպ սիստեմ ներմուծել Հայաստան ու վերջնականապես հստակություն մտցնել «պետպատվեր» ասվածում: Ակնհայտ է, որ ցանկության դեպքում միանգամայն հնարավոր է դա անելը, քանի որ դրանով ոչ միայն կկարողանանք կանխել խառնաշփոթն, այլև էականորեն կնվազեն կոռուպցիոն ռիսկերը, որոնք, ինչպես հայտնի է, առանց այն էլ չափազանց շատ են համակարգում:

Դավիթ ԲԱԲԱՆՈՎ