Դրվեցին հայ-շոտլանդական գիտական համագործակցության հիմքերը

Շոտլանդացիները մեծաքանակ սփյուռք ունեցող ազգերից են: Դարերի ընթացքում նրանք դուրս գալով հայրենիքից` բնակություն են հաստատել նախ եվրոպական երկրներում, Անգլիայում ու Իռլանդիայի հյուսիսային մասում, ապա նաև Ամերիկայում, Ասիայում, Աֆրիկայում ու Ավստրալիայում: Շոտլանդացիները էական ներդրում են ունեցել համաշխարհային քաղաքակրթության զարգացման, ինչպես նաև իրենց հետքերն են թողել որոշ երկրների ու ազգերի պատմության մեջ:

Շոտլանդական սփյուռքի խնդիրները ակադեմիական մակարդակով ուսումնասիրելու համար 2008 թվականի գարնանը Էդինբուրգի համալսարանում ստեղծվել և գործում է Շոտլանդիայի սփյուռքագիտության կենտրոնը: Այն ղեկավարում է պրոֆեսոր Թոմ Դեվայնը, ում հետ հանդիպեց և սփյուռքագիտության բնագավառում հայ-շոտլանդական համագործակցության հարցեր քննարկեց Մեծ Բրիտանիա գործուղված ՀՀ սփյուռքի նախարարության համահայկական ծրագրերի վարչության պետ Ատոմ Մխիթարյանը:

Հատկանշական է, որ կենտրոնն իր գործունեությունը սկսել է հենց սփյուռքից կատարված նվիրատվության շնորհիվ: Այն նպատակ է հետապնդում խորությամբ ուսումնասիրել շոտլանդական սփյուռքի պատմությունը միջին դարերից մինչև մեր օրերը` հատուկ շեշտադրելով դրա ունեցած ազդեցությունը ինչպես Շոտլանդիայի, այնպես էլ բնակության երկրների վրա: Այս առումով կենրտոնը պատրաստում է մագիստրոսներ և ասպիրանտներ, համագործակցում է նմանատիպ այլ կենտրոնների ու համալսարանների հետ, կազմակերպում է գիտաժողովներ, սեմինարներ, աշխատանքային հանդիպումներ և տարբեր միջոցառումներ:

Հանդիպման ընթացքում Ա. Մխիթարյանը կենտրոնի ղեկավարին ու աշխատակիցներին ներկայացրեց ՀՀ սփյուռքի նախարարության գործունեությունը, իրականացվող ծրագրերը և հատուկ առանձնացրեց սփյուռքագիտության բնագավառում նախարարության ծավալած գործունեությունը. աջակցություն ստացած հետազոտական աշխատանքներն ու, իհարկե, ԵՊՀ սփյուռքագիտության ամբիոնի գործունեությունը:

Հանդիպումն ամփոփվեց հետագա համագործակցության վերաբերյալ մի շարք պայմանավորվածությունների ձեռքբերմամբ: Մասնավորապես, շոտլանդական կենտրոնը իրականացնում է սփյուռքի համեմատական հետազոտություններ (հետազոտել և շոտլանդական սփյուռքը համեմատել են իտալական, իռլանդական, սկանդինավյան սփյուռքի հետ) և հետաքրքրված է այս առումով ԵՊՀ սփյուռքագիտության ամբիոնի և ՀՀ սփյուռքի նախարարության հետ համագործակցությամբ: Կենտրոնը համատեղ գիտական աշխատանքները խրախուսելու համար կուզենար առաջիկայում կազմակերպվող գիտաժողովներից մեկում հանդիպել հայ սփյուռքագետների հետ, իսկ կենտրոնի տնօրեն պրոֆեսոր Դեվայնը հաջորդ տարի դասախոսություններով կայցելի Հայաստան: