ՌԴ-ում ծնված ներդրող Կոնստանտին Սոկոլովը կղեկավարի TRIPP + առևտրային հիմնադրամը. The Guardian

ԱՄՆ Պետդեպարտամենտի նորաստեղծ ձեռնարկատիրական հիմնադրամը, որը նախատեսված է Հարավային Կովկասի և Կենտրոնական Ասիայի տարածաշրջանային նախագծերի ֆինանսավորման համար, կղեկավարի ռուսաստանյան ծագմամբ, Չիկագոյում բնակվող ներդրող Կոնստանտին Սոկոլովը։ Այդ մասին հայտնում է բրիտանական The Guardian պարբերականը։

Պետքարտուղարությունը հաստատել է Սոկոլովի նշանակումը։ The Guardian-ի փոխանցմամբ՝ նա այն 36 խոշոր դոնորներից մեկն է, որոնք, ըստ ԱՄՆ նախագահ Դոնալդ Թրամփի, ավելի քան 350 միլիոն դոլար են տրամադրել Սպիտակ տան նոր «պարահանդեսային դահլիճի» կառուցման նախագծին։

Խոսքը TRIPP+ (Trump Route International Partnership Project) ձեռնարկատիրական հիմնադրամի մասին է, որի հիմնադիրն ու նախագահը Սոկոլովն է։ Հիմնադրամը կապված է TRIPP առևտրային միջանցքի նախագծի հետ, որը նախատեսվում է անցկացնել Հայաստանի հարավով և Ադրբեջանի տարածքով։ Նախաձեռնության նպատակն է խթանել տրանսպորտային, էներգետիկ և ռազմավարական հանքարդյունաբերական ոլորտների զարգացումը։

Պետքարտուղարության տվյալներով՝ հիմնադրամի ներկայիս ծավալը կազմում է 201 միլիոն դոլար, և այն կարող է տրամադրել վարկեր, դրամաշնորհներ ու ներդրումներ մասնավոր հատվածի ծրագրերին։ Ֆինանսավորումը նախատեսված է Հարավային Կովկասի և Կենտրոնական Ասիայի մի շարք երկրների համար, այդ թվում՝ Հայաստանի, Ադրբեջանի, Վրաստանի, Ղազախստանի, Ղրղզստանի, Տաջիկստանի, Թուրքմենստանի և Ուզբեկստանի։

The Guardian-ը հիշեցնում է, որ փետրվարին Երևան կատարած այցի ընթացքում ԱՄՆ փոխնախագահ Ջեյ Դի Վենսը TRIPP+ նախաձեռնությունը ներկայացրել էր որպես լայնածավալ տարածաշրջանային վերափոխման նախագիծ՝ հայտարարելով, որ այն կարող է ստեղծել առևտրի, տարանցման և էներգետիկ համագործակցության նոր հնարավորություններ։

Մայիսին էլ ԱՄՆ պետքարտուղար Մարկո Ռուբիոն և Հայաստանի արտգործնախարար Արարատ Միրզոյանը ստորագրել էին TRIPP-ի տնտեսական և անվտանգության համաձայնագիրը։ Այդ ժամանակ Միրզոյանը նշել էր, որ նախաձեռնությունը կարող է նպաստել տնտեսական ակտիվության և բարեկեցության աճին ինչպես Հայաստանում, այնպես էլ ԱՄՆ-ում։

Պարբերականը միաժամանակ ուշադրություն է հրավիրում այն հանգամանքի վրա, որ դեռևս հստակ չէ՝ արդյոք Սոկոլովը որևէ ֆինանսական փոխհատուցում կստանա հիմնադրամում իր գործունեության համար, ինչպես նաև՝ ինչպիսի օգուտ կարող են ստանալ նրա հետ փոխկապակցված բիզնես կառույցները։

Կոնստանտին Սոկոլովը հայտնի է որպես Հայաստանի հեռահաղորդակցության ոլորտի խոշոր խաղացողներից մեկի՝ Viva Armenia-ի բաժնետեր։ Նա ներգրավված է նաև Northern Pillar Energy Consortium նախագծում, որը նպատակ ունի Եվրոպան և Աֆրիկան կապել մաքուր էներգիայի և օպտիկամանրաթելային ենթակառուցվածքների միջոցով։ Բացի այդ, Սոկոլովը ղեկավարում է Pelagos Data Centres ընկերությունը և հիմնադրել է IJS Investments ու Gotthard Investment AG ներդրումային ընկերությունները։

The Guardian-ի հետ զրուցած ԱՄՆ արտաքին աջակցության ոլորտի փորձագետները նշել են, որ նման հիմնադրամների ղեկավարների ընտրությունը սովորական պրակտիկա է և իրականացվում է Սպիտակ տան մասնակցությամբ։ Սակայն, նրանց խոսքով, նման պաշտոններ զբաղեցնող անձինք չպետք է անձնական շահ ստանան իրականացվող ներդրումներից։

ԱՄՆ-ն նմանատիպ ձեռնարկատիրական հիմնադրամներ ստեղծում է դեռ 1989 թվականից։ Առաջին ծրագրերը գործարկվել էին Արևելյան Եվրոպայում՝ Խորհրդային Միության փլուզումից հետո։ TRIPP+ հիմնադրամը նույնպես ստեղծվել է այդ ժամանակաշրջանի օրենսդրական մեխանիզմների հիման վրա։

Պարբերականը նաև նշում է, որ հիմնադրամի բյուջեն ապագայում կարող է զգալիորեն աճել։ Դրա մասին ակնարկել էր Պետքարտուղարության արտաքին աջակցության վարչության պաշտոնյա Ջերեմի Լևինը, որը ապրիլին հայտարարել էր, որ TRIPP+ նախաձեռնության համար արդեն ապահովվել է շուրջ 400 միլիոն դոլարի ֆինանսավորում։