Կինոն դեմ է ժամանակին, ժամանակը` Փելեշյանին

Կինոն եղել է բոլոր արվեստներից առաջ: Բայց տեխնիկապես հայտնվել է բոլոր արվեստներից հետո: Մայիսի 5-ին Գաֆէսճեան արվեստի կենտրոնում նման կարծիք հայտնեց ՀՀ ժողովրդական արտիստ Արտավազդ Փելեշյանը:

«Կինոն իր առանձնահատուկ վերաբերմունքն ունի ժամանակի նկատմամբ: Ամբողջ աշխարհում օգտագործվում է մի միտք, որ կինոն գրանցված ժամանակն է, իսկ ես կարծում եմ, որ ժամանակը չի դրոշմվում, մենք ժամանակում գրանցում ենք ինչ-որ բան ժապավենի վրա: Ժամանակը երբեք չի գրանցվում: Կինոն ժամանակի համար հիշողություն է»,-«Արմենպրես»-ի փոխանցմամբ'նշեց Արտավազդ Փելեշյանը:

Ճանաչված ռեժիսորը շեշտեց' կինոն դեմ է ժամանակին:

«Ֆրանսիական թերթը մի հոդված էր գրել իմ մասին: Դրական հոդված էր, բայց վերնագիրը ճիշտ չէր' «Փելեշյանը' դեմ ժամանակին և բառին»: Շատ սխալ է: Փելեշյանը շատ փոքր մարդ է, որ դեմ լինի հրեշավոր, հզոր ժամանակին: Ես չեմ կարող դեմ լինել: Ժամանակն է Փելեշյանի դեմ, ոչ թե հակառակը: Ես խոսքին ու բառին դեմ չեմ, կան բառերով արված հրաշալի ֆիլմեր, օրինակ' վերջերս տեսել եմ Ռուբեն Գևորգյանցի' Տոնինո Գուեռոյի մասին ֆիլմը (ի նկատի ունի ռեժիսորի' 2008 թվականին ներկայացված «Հրաշագործի աշունը» ֆիլմը-խմբ. ): Այն արված է բառերի հիման վրա: Ես քիչ եմ օգտագործում բառեր' խնայելով ժամանակը հանդիսատեսի համար: Եթե 5 նախադասություն ես ուզում բառերով ասել, ստիպված ես այդ 5 նախադասության տևողությամբ պատկերներ ապահովել: Ինձ համար դա անընդունելի է, ես ուզում եմ հանդիսատեսի համար խնայել ժամանակը»,-շեշտեց «Տարածական մոնտաժի» մեթոդի հիմնադիրը:

Արտավազդ Փելեշյանը վստահ է' ժամանակը շատ հզոր բան է, բայց և այնպես կինոն էլ է հզոր: «Ամեն ինչ վախենում է ժամանակից, բայց ժամանակը վախենում է հզոր կինոյից»,-ընդգծեց նա:

Արտավազդ Փելեշյանը ծնվել է 1938թ. փետրվարի 22-ին Գյումրիում: Սովորել է Մոսկվայի կինեմատոգրաֆիայի ինստիտուտի ռեժիսորական ֆակուլտետում: Ուսանելու տարիներին նկարահանել է «Լեռնային պարեկ», «Մարդկանց երկիրը», «Սկիզբը» վավերագրական ֆիլմերը: 1969թ. նկարահանել է «Մենք» կինոնկարը, որտեղ առաջին անգամ օգտագործել է «տարածական մոնտաժի» հիմնատարրերից և արժանացել Օբերհաուզենի միջազգային կինոփառատոնի պատվավոր դիպլոմի: Նշանավոր գործերից են նաև «Տարվա եղանակները, «Մեր դարը», «Վերջ», «Կյանք» և այլն: 1974թ. գրել է «Տարածական մոնտաժ» աշխատությունը, որտեղ շարադրել է մոնտաժի իր տեսությունը: