Ընտրություններում արտաքին խաղացողների շահերը...

Որքան Հայաստանում սրվում է խորհրդարանական ընտրապայքարը, այնքան ակնհայտ է դառնում, որ ներքաղաքական ծրագրերի ու առանձին գործիչների հավակնությունների կողքին այս գործընթացի թիկունքին ի հայտ են գալիս նաեւ արտաքին խաղացողների շահերն ու նպատակները։

Նման պայմաններում միանգամայն հասկանալի են դառնում ինչպես իշխանությունների, այնպես էլ ընդդիմության որդեգրած քաղաքական վարքագծի առանձին նրբերանգները։ Քանի դեռ Լեռնային Ղարաբաղի հակամարտությունը չի ստացել իր վերջնական լուծումը, Արևմուտքը կշարունակի հետաքրքրված մնալ այս տարածաշրջանով: Բացի դրանից՝ կա Ռուսաստանի գործոնը. արտաքին խաղացողները չեն ուզում Հայաստանին մենակ թողնել ՌԴ-ի հետ, ուստի` որոշակի հետաքրքրություն կա հատկապես ԱՄՆ կողմից: Այնպես չէ, որ նրանք առավոտից երեկո սպասում են Հայաստանում անցկացվելիք ընտրությունների մասին լուրերին, բայց իհարկե անուշադրության էլ չեն մատնում:

Իշխանությունների համար առավել ձեռնտու տարբերակը արտաքին ազդակների հնարավորինս համաչափ ու հավասարակշռված ազդեցությունն է մեր երկրի ներքաղաքական գործընթացների վրա։ Այս առումով, միանգամայն բնական կարելի է համարել նախագահի վերջին այցերը Բրյուսել, Փարիզ ու Մոսկվա, որոնց ընթացքում անկասկած քննարկվել են նաեւ Հայաստանում սպասվող խորհրդարանական ընտրությունների հետ կապված հարցեր:

Ներկա ընտրապայքարին միջամտելու հարցում արտակարգ ակտիվություն են դրսեւորում ԱՄՆ-ի, ԵՄ մի շարք երկրների, եվրոպական կառույցների, դեսպանատների ներկայացուցիչները։ Այն, որ ԱՄՆ–ն ուշի-ուշով հետևում է այս ընտրություններին, գաղտնիք չէ: Մի քանի օր առաջ Հայաստանում ԱՄՆ–ի դեսպան Ռիչարդ Միլսը իր հարցազրույցում շեշտել էր դրանց կարևորությունը: Ու դրանով էր պայմանավորել` նոր ԸՕ–ով նախատեսված, այսպես ասած, տեխնոլոգիական նորարարությունների ներդրման ֆինանսավորմանը մասնակցելը: Ապրիլին կայանալիք ընտրությունների` ազատ և արդար անցկացնելու անհրաժեշտությունը շեշտել էր նաև ՀՀ–ում ԵՄ պատվիրակության ղեկավարը:

ՀՀ իշխանությունները լիովին գիտակցում են, թե առաջիկա ընտրություններն ինչ կարևորություն ունեն Արևմուտքի հետ հարաբերությունների զարգացման տեսանկյունից: Այդ զարգացումը ենթադրում է, նախևառաջ, օժանդակություն ֆինանսական առումով` ի դեմս նոր վարկերի, դրամաշնորհների ու ներդրումների: Արևմուտքն արդեն իսկ խոստացել է նոր աջակցություն, բայց ընտրություններից հետո:

Արևմուտքը փաստացի առաջին անգամ ֆինանսական ներդրում է կատարել մեր ընտրական գործընթացի մեջ և իշխանություններից դրա դիմաց ակնկալում է ոչ թե ժողովրդավարության վեհ գաղափարների իրագործում, ազատ և արդար ընտրությունների անցկացում, քանի որ նույնիսկ արևմուտքն է գիտակցում ՀՀ-ում նման երևույթների՝ ֆանտաստիկայի ժանրից լինելը: Փոխարենը արևմուտքը ՀՀ իշխանություններին քողարկված խաղի կանոններ է պարտադրում՝ ստացված ֆինանսական օժանդակության դիմաց պրո-արևմտյան ուժերը պետք է իրենց տեղն ունենան նորընտիր խորհրդարանում:

Իշխանությունները, այսպիսով` բավականին աննախանձելի իրավիճակում են հայտնվել՝ մի կողմից ԵՄ գումարները արդեն իսկ ծախսվել են՝ այլ հարց է նպատակային, թե ոչ, մյուս կողմից չի կարող շրջանցվել ՌԴ գործոնը՝ թեև ՌԴ դեսպանը իր ակտիվությամբ զիջում է արևմտյան կոլեգաներին, միևնույն է ՌԴ ուշի-ուշով հետևում է նախընտրական գործընթացներին:

Ստելլա ԽԱՉԱՏՐՅԱՆ