Շահումյանը հանձնվել է Տեր–Պետրոսյանի համաձայնությամբ. Արամ Սարգսյան

Հայաստանի դեմոկրատական կուսակցության նախագահ Արամ Սարգսյանը, որը եղել է ՀԽՍՀ Կոմկուսի կենտկոմի առաջին քարտուղարներից, համոզված է` Շահումյանի շրջանն Ադրբեջանին է հանձնվել ՀՀ առաջին նախագահ Լևոն Տեր–Պետրոսյանի համաձայնությամբ։ Սարգսյանը նման կարծիք է հայտնեց Sputnik Արմենիայի հետ զրույցում` անդրադառնալով պատմական մի շարք ոչ հայտնի դեպքերի։

«Դեռ 1991-ի ամռանը, երբ Շահումյանի հանձնման մասին խոսակցություններ կային, տեղի ներկայացուցիչներից այցելեցին ինձ և խնդրեցին կասեցնել հանձնումը։ Իմ հարցին, թե ինչու չեն դիմում Տեր-Պետրոսյանին, պատասխանեցին` դիմել են, սակայն նա մերժել է` ասելով, որ ոչինչ չի կարող անել։ Դրանից հետո ստիպված ես գնացի Մոսկվա` այդ հարցով զբաղվելու»,–ասաց նա։

Մոսկվայում Սարգսյանը պետք է մասնակցեր կուսակցական ժողովներին և որոշել էր Շահումյանի թեմայով անձամբ ԽՍՀՄ նախագահ Միխայիլ Գորբաչովի հետ զրուցել։

Այդպես էլ արել է. ժողովներից մեկի ժամանակ մոտեցել է Գորբաչովին ու խոսել այդ թեմայով։ Սակայն Գորբաչովը պատասխանել է, որ ինքը Շահումյանի շրջանի բնակիչների դեպորտացիայի հրաման չի տվել։ Սարգսյանը պնդել է, որ այդ դեպքում Գորբաչովը պետք է ԿԳԲ-ի ղեկավար Վլադիմիր Կրյուչկովին հրահանգի, որ դեպորտացիայի հրաման չկա, հակառակ դեպքում հենց Կրեմլում (այդտեղ էր ընթանում ժողովը), որտեղ միջազգային կառույցների ներկայացուցիչներ կան, կբարձրաձայնի Շահումյանի հանձնման մասին։

«Սակայն մեզ մոտ կանգնած Կրյուչկովն ինձ հարցրեց` ինչո՞ւ եք այդքան անհանգստանում, մենք ամեն ինչի շուրջ պայմանավորվել ենք Լևոն Տեր–Պետրոսյանի հետ։ Բնականաբար, ես պնդեցի իմ ասածը և արդյունքում կարողացանք մեկ տարով հետաձգել Շահումյանի հանձնման գործընթացը»,–պատմեց Սարգսյանը։

Նրա գնահատմամբ` 1992-ին Շահումյանը հանձնվեց նույն սցենարով։

Հարցին, թե արդյո՞ք ստիպել են Տեր–Պետրոսյանին հանձնել Շահումյանը կամ գուցե այլ պատճառ կար` Սարգսյանը պատախանեց, որ կարծում է` փորձել են համոզել, թե դրանով կարող են ավելին ձեռք բերել։ Համենայնդեպս, ըստ Սարգսյանի, Գորբաչովի «փիլիսոփայությունը» հետևյալն էր` Արցախը պետք է մնա Ադրբեջանի կազմում, որին համաձայնել էր նաև Տեր–Պետրոսյանը։

Մանրամասները՝ սկզբնաղբյուր կայքում