Ի՞նչ գազ էր վառում Քոչարյանը և դեռ քանի՞ տարի կկառուցվի Մեղրու ՀԷԿ-ը

Այսօր տեղի է ունեցել Մեղրու ՀԷԿ-ի հիմնարկեքի արարողությունը, որին մասնակցել են ՀՀ նախագահը, երկու երկրների էներգետիկայի նախարարները: Արաքսի վրա կառուցվելու են երկու հիդրոէլեկտրակայան՝ Մեղրու և Ղարաչիկարի: Արմեն Մովսիսյանը հայտարարել է, թե ՀԷԿ-ի կառուցման վերաբերյալ հարցերը հստակեցվել են մի քանի օր առաջ: Պաշտոնական հաղորդագրության մեջ ասվում է, որ ներդրումներ անողն իրանական «Թավան Աբ Արազ» ընկերությունն է: Շինարարությունը տևելու է 5 տարի, որից 15 տարի հետո ՀԷԿ-ը պետք է անհատույց փոխանցվի հայկական կողմին: Պայմանավորվածություն է ձեռք բերվել նաև, որ ՀԷԿ-ի շինարարության ժամանակ ներգրավվի տեղական աշխատուժ:

Այսինքն սա մի նախագիծ է, որին ոչ ոք չի կարող դեմ լինել: Սակայն հարցն ահա թե ինչումն է: Մեղրու ՀԷԿ-ը հայ-իրանական էներգետիկ ծրագրերից մեկն է միայն: Իսկ այս ծրագրերը հատկանշական են նրանով, որ դրանց մասին միայն խոսում են: ՀԷԿ-երի կառուցման համաձայնությունը ձեռք էր բերել Ռոբերտ Քոչարյանը դեռ 2007-2008թթ.: Այն ժամանակ արդեն միջկառավարական երկու համաձայնագիր էր կնքվել, իրանական կողմը պատրաստակամություն էր հայտնել ստանձնել ծախսերը: Երկրորդ նախագահի կողմից ձեռք բերված պայմանավորվածությունների մեջ էր նաև Հայաստան-Իրան երրորդ բարձրավոլտ էլեկտրահաղորդման գծի, նավթամթերատար խողովակաշարի շինարարությունը, որոնցից և ոչ մեկը, ինչպես հայտնի է, դեռ կյանքի չի կոչվել:

Թվում էր, թե նախագահական մակարդակով ձեռք բերված պայմանավորվածությունները պետք է որ ամենակարճ ժամկետներում իրականություն դառնային: Սակայն…

2007թ. մարտի 19-ին Ռոբերտ Քոչարյանի և Մահմուդ Ահմադինեժադի մասնակցությամբ «բացվում է» Հայաստան-Իրան գազատարը: Ինչպես հետո է միայն պարզվում, բացման պաշտոնական արարողությունը կրկեսի նման մի բան է հիշեցնում. իրականում գազը դեռ չէր հասցվել Հայաստան, բայց քանի որ օրը ֆիքսված էր, բացումը ամենաբարձր մակարդակով էր արվելու՝ հապշտապ բալոնով գազ են բերում, մի կերպ միացնում, որի վառելու վրա էլ ներկաները կարգին ուրախանում են ու ծափահարում:

Մեղրու ՀէԿ-ը պետք է ունենա 130 մգվտ դրվածքային հզորություն և տարեկան արտադրի մոտ 800 մլն կՎտ/ժ էլեկտրաէներգիա։ Կառուցվելու է 18 200 մ երկարությամբ թունել՝ Ծիրանիձոր տեղամասից մինչև հայ-իրանական սահմանային տեղամաս, որը գտնվում է նախկին երկաթուղու թունելի մոտ: Սա ծրագրով:

Արդեն որերորդ տարին խոսվում է նաև Հայաստան-Իրան երրորդ բարձրավոլտ էլեկտրահաղորդման գծի շինարարության մասին: Երբ լուծվել էր ֆինանսավորման հարցը՝ այստեղ ևս ամբողջ ֆինանսավորումն իրանական կողմն էր պատրաստակամություն հայտնել իր վրա վերցնել, մեյդան էին եկել հայ բյուրոկրատիայի այդքան սիրելի «ատկատները», որից իրանական կողմն իբր «խրտնել էր»: Հետո արդեն խոսվում էր միջազգային մակարդակով իջեցվող խոչընդոտների մասին՝ կապված ամերիկա-իրանյան հարաբերությունների հետ: Այս ամենով հանդերձ, էներգետիկայի նախարարն ամեն տարի շարունակում է հավաստիացնել, որ շինարարությունը ցանկալի փուլում է, ամեն ինչ արվում է: Այսօր հավաստիացումները Մեղրու ՀԷԿ-ի շինարարությանն էին վերաբերում:

Լուսինե Կեսոյան