15 երկրի՝ ԱՄՆ ռազմաբազաների ռմբակոծող Իրանը, կռմբակոծեր նաև Հայաստանի Թրիփը. Բենիամին Մաթեւոսյան (տեսանյութ)

Փետրվարի 28-ին Իրանի հոգևոր առաջնորդի դեմ կրակոցով սկիզբ առած պատերազմի արդեն 7-րդ օրն է, և տասնյակներով հրամանատարական կազմ ու առաջնորդող պաշտոնյաներ կորցրած Իրանը շարունակում է ռմբակոծության տակ պահել ավելի քան 15 երկրի տարածքում գտնվող ԱՄՆ ռազմաբազաները։

Մերձավոր Արևելքի երկրներից զատ, արդյոք կթիրախավորվի նաև Թուրքիան՝ ՆԱՏՕ-ի ռազմաբազաների պատճառով, և կկարողանա՞ արդյոք հայ-ամերիկյան «Թրիփ» նախագիծը խուսափել նման հնարավոր զարգացումներից։ Քաղաքագետ-վերլուծաբան Բենիամին Մաթևոսյանը մի վարկած ունի․ եթե Իրանին պետք լինի հարվածել նաև հայկական սահմանին կառուցվող ամերիկյան բազմամիլիարդանոց ճանապարհային նախագծին, ապա նա չի վարանի։

Հայաստանը պետք է դասեր քաղի Մերձավոր Արևելքի երկրներում այսօր տիրող իրավիճակից ու զարգացումներից, պետք է հասկանա, որ ոչ ԱՄՆ-ի դրոշի առկայությունը, ոչ էլ խոստացված ներդրումների մակարդակը անվտանգության երաշխիքներ չեն կարող տալ Երևանին։ Պետք է նկատել, որ Իրանը պատերազմի երկրորդ օրը թիրախավորեց ոչ միայն ամերիկյան ռազմաբազաները, այլև հարվածներ հասցրեց Դուբայի, Բահրեյնի, Աբու Դաբիի, Քաթարի, Քուվեյթի և Օմանի տուրիստական գոտիներին։ Սրանք լուրջ ուղերձներ են պարունակում…

Ստացվում է, որ միլիարդավոր դոլարների եկամուտները, միջազգային բիզնես պայմանագրերը և անգամ տնտեսական ակտիվությունը կամ ԱՄՆ դրոշի առկայությունը գործարանների կամ ռազմաբազաների վրա անվտանգային ռիսկեր չեն երաշխավորում, այլ ճիշտ հակառակը՝ երկիրը դարձնում են ԱՄՆ-ի ձեռքի գործիք և փոխհրաձգությունների թիրախ։ Դրա պարզ օրինակներից է նաև 2022 թվականին Երասխում կառուցապատում մեկնարկած մետաղամշակման գործարանը, որի վրա Ադրբեջանի կողմից կրակ էին բացում, ինչի հետևանքով վիրավորվեցին երկու աշխատակիցներ։

Որոշում կայացվեց կառուցապատման մեկնարկը ազդարարող միջոցառման ժամանակ վեր բարձրացնել ամերիկյան դրոշը և դրանով ԱՄՆ-ի հետ միջազգային նախագիծը «պաշտպանել» Ադրբեջանից։ Սակայն դա ևս չօգնեց, և Հայաստանի կառավարությունը 2024 թվականին ստիպված եղավ սուբսիդավորել գործարանի տեղափոխումը։