«Միջին միջանցք»՝ առանց Ռուսաստանի․ նոր առևտրային ուղին ավելի շատ քաղաքական նախագիծ է

Չինաստանը Եվրոպայի հետ կապող «Միջին միջանցքի» հիմնական նպատակը Ռուսաստանը շրջանցող առևտրային ուղի ձևավորելն է։ Այս մասին հայտարարել է ՌԴ ԳԱ ԻՄԵՄՕ-ի Կենտրոնական Ասիայի բաժնի ղեկավար Ստանիսլավ Պրիտչինը՝ ընդգծելով, որ այս նախագիծը ակտիվորեն ներկայացվում է որպես այլընտրանքային երթուղի Չինաստանից դեպի Եվրոպական միություն։ Միջանցքը նախատեսում է բեռնափոխադրումներ Կենտրոնական Ասիայի, Հարավային Կովկասի և Թուրքիայի միջոցով՝ շրջանցելով Ռուսաստանի տարածքը։

Նախագծի շուրջ ակտիվությունը աճել է նաև քաղաքական մակարդակում։ Ղազախստանի վարչապետ Օլժաս Բեկտենովը հայտարարել է, որ երկիրը պատրաստվում է Ադրբեջանին հետ ստորագրել համաձայնագիր՝ Միջին միջանցքի զարգացման վերաբերյալ՝ պայմանավորված աճող աշխարհաքաղաքական լարվածությամբ։ Ադրբեջանի նախագահ Իլհամ Ալիևն էլ ընդգծել է, որ այս երթուղին կարևոր է Թյուրքական պետությունների կազմակերպության համար։ Սակայն փորձագետները զգուշացնում են, որ նախագծի շուրջ ձևավորվել են բազմաթիվ քաղաքական սպասումներ, որոնք չեն համապատասխանում իրական տնտեսական հնարավորություններին։

Պրիտչինի խոսքով՝ թե՛ Արժույթի միջազգային հիմնադրամը, թե՛ Համաշխարհային բանկը բավականին սկեպտիկ են գնահատում այս երթուղին՝ հաշվի առնելով դրա սահմանափակ թողունակությունը, բարդ լոգիստիկան և ենթակառուցվածքների բացերը։ Միջանցքը բախվում է բազմաթիվ խնդիրների՝ փոխբեռնման կետերի մեծ քանակ, դժվար ռելիեֆ, նավահանգստային ենթակառուցվածքների պակաս և միասնական սակագնի բացակայություն։ Արդյունքում, չնայած ակտիվ գովազդին, այս նախագիծը դեռևս չի կարող մրցակցել Ռուսաստանի տարածքով անցնող հիմնական առևտրային ուղիների հետ։