Լեռնային Ղարաբաղում չի կարող ծավալվել տարածաշրջանային մեկ այլ պատերազմ, օգուտներ չկան

Երեկ, երբ հայկական լրատվամիջոցների քննարկաման գլխավոր թեման ՀՀ նախագահի թեկնածու Պարույր Հայրիկյանի վրա կատարված մահափորձն էր, կարծես թե ստվերում մնաց ամերիկյան The National Interest վերլուծական պարբերականի հոդվածը Լեռնային Ղարաբաղի հակամարտության վերաբերյալ:

Հեղինակը, անդրադառնալով ԼՂ հակամարտությանը, նշել էր, որ Սիրիայից Աֆղանստան ձգվող կոնֆլիկտային շրջանում, չնայած Վաշինգտոնի, Մոսկվայի և Փարիզի միջնորդող փորձերին, կողմերը դեռ բանակցությունների մեջ չեն մտել, և վտանգ կա, որ պատերազմը նորից կվերսկսվի:

Վերլուծականում վտանգավոր տեսակետ կա, որն առաջարկում է Թուրքիային ներգրավել ԼՂՀ բանակցություններում՝ որպես հակակշիռ Ռուսաստանին, և վերլուծաբանն ամեն դեպքում հարցի լուծումը տեսնում է Ռուսաստանի կողմից:

«Ցավոք սրտի, հայ-ռուսական հարաբերություններն այնպիսին են, որ ցանկացած վերլուծաբանի համար այլընտրանք չի մնում: Այստեղ կա ճշմարտության շատ մեծ չափաբաժին: Իհարկե, ոչ թե ամբողջությամբ, բայց, այնուամենայնիվ, նշույլներ դեռ մնացել են»,-Lurer.com-ի թղթակցի հետ զրույցում նման տեսակետ հայտնեց քաղաքագետ Ռուբեն Մեհրաբյանը:

Միջազգային դիտորդները նշում են, որ վերջնական խաղաղության կարելի է հասնել միայն հողերի զիջումով: Սակայն այժմ երկու կողմերն էլ չեն ընդունում հողերի դիմաց խաղաղություն կարգախոսը,-ասվում էր վերլուծականում:

Ռուբեն Մեհրաբյանի կարծիքով՝ այն փաստաթղթերը, որոնք բանակցություններում շրջանառվում են, փոխզիջումային տարբերակներ են ենթադրում: «Սակայն մենք լավ գիտենք, որ Ադրբեջանը միայն ամեն ինչ կամ ոչինչ սկզբունքով է առաջնորդվում. ինչն էլ բերում է նրան, որ որևէ կերպ հարցը լուծել չի ստացվում: Ռազմական դեմարկացիոն այն գիծը, որ ներկայումս հայկական և ադրբեջանական ուժերի մեջ կա, եթե դա այդպես էլ մնա ու դա էլ դիտվի որպես վերջնական տարբերակ, եթե դա այդպես էլ լիներ, ապա խաղաղությունը մինչ այժմ վաղուց արդեն կնքված կլիներ: Այնուամենայնիվ, ինչ-որ զիջումներ ենթադրում են, բայց զիջումներ ինչի՞ դիմաց, ես կարծում եմ այս բանաձևն առայժմ գոյություն չունի:

Այն, որ ըստ վերլուծաբանի՝ Լեռնային Ղարաբաղում կարող է ծավալվել տարածաշրջանային մեկ այլ պատերազմ, քաղաքագետը համաձայն չէ, քանի որ այդ պատերազմից օգուտներ ոչ մեկի մոտ չի տեսնում՝ ո՛չ Ադրբեջանի, ո՛չ Հայաստանի, ո՛չ տարածաշրջանային, ո՛չ էլ արտատարածաշրջանային որևէ երկրի: Սա անկախ նրանից, թե ինչ հետևանքներ կարող է ունենալ միջադեպը տարածաշրջանում, բայց այնուամենայնիվ, այն կպայթեցնի հյուսիսային Կովկասը հենց Ռուսաստանի փորատակում, բացի այդ, այն անկանխատեսելի հետևանքներ կունենա էներգետիկ ծրագրերի վրա: Հաշվի առնելով, որ Մերձավոր Արևելքում ինչ-ինչ խնդիրներ կան, դա Թուրքիայի համար ընդհանուր մի շղթայի կվերածվի, կփաթաթվի ուղղակի Թուրքիայի գլխին, սա նրանք շատ լավ են հասկանում:

Վաշինգտոնն իր կողմից պետք է խրախուսի Ռուսաստան-Թուրքիա բանակցությունները՝ տարածաշրջանում պատերազմն ավարտելու համար. վերլուծականի այս տեսակետի վերաբերյալ քաղաքագետ Մեհրաբյանն ասաց, որ Վաշինգտոնը միշտ առաջնորդվում է բաց սահմաններ լինելու, տարածաշրջաններում նորմալ հարաբերություններ ունենալու ազատ առևտրի սկզբունքով: Սա, իհարկե, նրանց սկզբունքն է, և այս առումով մեր տարածաշրջանի մինչ այժմ որևէ բացառություն չի կազմել: Այնպես որ, այստեղ որևէ վատ բան չկա: Ռուս-թուրքական լավ հարաբերություններում Վաշինգտոնը ոչ թե սպառանալիք է ստեղծում, այլ հակառակը՝ նպաստում է, որ, ի վերջո, տարածաշրջանը բացվի: Մեր տարածաշրջանը մի՛ մոռացեք, և դրա մասին նաև ՆԱՏՕ-ի գլխավոր քարտուղարն է ասել, որ կոմունիկացիոն առումով երևի աշխարհի ամենաֆրագմետացված, փակ տարածաշրջանն է, ոչ մի տարածաշրջանում այսքան կոնֆլիկտներ առանձին-առանձին չկան: Իսկ դա կոմունիկացիաների համար լրջագույն խոչընդոտ է, ինչպես նաև ապակայունացման մշտական օջախի դեր է կատարում:

Նելլի Ավետիսյան