Մենք հետևում ենք Հայաստանում ներքաղաքական իրավիճակի զարգացմանը. Գերմանիայի դեսպան

Հայաստանում Գերմանիայի դեպան Հանս-Յոհան Շմիդթը Tert.am–ին բացառիկ հարցազրույց է տվել «Ժառանգություն» կուսակցության' Եվրոպայի ժողովրդական կուսակցության դիտորդ անդամի կարգավիճակով անդամակցելու կապակցությամբ հրավիրված ընդունելությանը:

-Պարոն դեսպան, Դուք ակտիվ եք Հայաստանի ներքաղաքաղական կյանքում տեղի ունեցող իրադարձություններին Ձեր մասնակցությամբ. ներկա եք լինում ընդդիմության հանրահավաքներին, մեր քաղաքական ուժերի կազմակերպած միջոցառումներին: Ծանո՞թ եք այն գնահատականներին, որոնք հնչեցին փետրվարին Հրազդանում և մի շարք տեղական ինքնակառավարման մարմինների ընտրությունների վերաբերյալ գնահատականներին: Ինչպե՞ս կգնագատեք այն միտումները, որոնք տեղ գտան այս ընտրություններում:

- Դժվարանում եմ հանգամանալից պատասխան տալ, որովհետև ես արտասահմանում էի' արձակուրդում, ես միայն ծանոթ եմ արդյունքներին, լսել եմ որոշ արձագանքներ ու մեկնաբանություններ' և՛ դրական, և՛ քննադատական: Մենք հետևում ենք Հայաստանում ներքաղաքական իրավիճակի զարգացմանը և շատ եմ կարևորում, որ ձեր երկիրը հետաքրքրված է այս ընտրությունների մոնիտորինգով: Նաև կարևորում եմ, որ Հայաստանի գործադիր իշխանությունը մշտապես բարձրաձայնում է ընտրությունները որքան հնարավոր է' արդար ու թափանցիկ անցկացնելու անհրաժեշտության և այն մասին, որ միջազգային և տեղական դիտորդներին պետք է տրվի ընտրությունների գործընթացը դիտարկելու հնարավորություն: Հնչում է նաև, որ այս ընտրությունները պետք է դրական առումով տարբերվեն նախորդ և այդ թվում' 2007-ի խորհրդարանական ընտրություններից: Կարևորում եմ, որ Հայաստանը կարողանա դիմակայել այս ընտրությունները որքան հնարավոր է' լավ և միջազգային չափանիշներին համապատասխան անցկացնելու մարտահրավերին, քանի որ Հայաստանը հետաքրքրված է Ասոցացման (Համաձայնագրի) բանակցություններում համաձայնագրի ընդունումն արագացնելու հարցում: Իսկ այս համաձայնագրում մեծ դեր է վերապահված մարդու իրավունքների և ժողովրդավարացման խնդիրներին:

-Կարծում եք, որ ընտրություններն իրո՞ք կլինեն ժողովրդավարական, թե՞ սրանք սոսկ հայտարարություններ են մտադրությունների մասին:

- Ես լավատես եմ, և օրինակ' այսօր մենք բոլորս ներկա ենք Եվրոպայի ժողովրդական կուսակցությանը մի քանի կուսակցությունների դիտորդի կարգավիճակով անդամկցելու կապակցությամբ հրավիրված ընդունելությանը: Եթե օրինակ' Հայաստանի պետական կառուցվածքի մաս կազմող երկու քաղաքական ուժերը որպես գործադիր իշխանություն քիչ թե շատ դրական չարձագանքեն այս մարտահրավերին, ապա կարծում եմ' արձագանքը բացասական կլինի: Այնպես որ, կարծում եմ' Հայաստանի պետության շահերից է բխում այս մարտահրավերին դրական պատասխան տալը: Ես լավատես եմ:

- Մեզ մոտ Հայաստանում կա մտայնություն, որ Արևմուտքն այստեղ ինչ-ինչ կուսակցությունների հետ կապված ինչ-ինչ հետաքրքրություններ ունի, և օտարերկյա այս կամ այն դեսպանի ներկայությունն այս կամ այն քաղաքական ուժի գրասենյակում ինքնին երաշխիքն է նրա, որ տվյալ քաղաքական ուժը ներկայացված է լինելու ապագա խորհրդարանում: Օրինակ' երբ ԱՄՆ երկու' նախկին և ներկա դեսպաններն այցելեցին «Ազատ դեմոկրատներ»-ի գրասենյակ, հայաստանցի հայտնի քաղտեխնոլոգներից մեկն արտահայտեց այդ միտքը։ Ձեր մեկնաբանությունը։

- Ես կառաջարկեի այս հարցում մի քիչ զգույշ լինել. միգուցե հետաքրքիր է, թե ինչպես կարելի խթանել օրինակ' այնպիսի երկրների դեսպանների, ինչպիսիք են ԱՄՆ-ը կամ ԵՄ անդամ երկրները, հետաքրքրությունը գործընթացում, որը կոչվում է Հայաստանի ժողովրդավարացում: Սա ձե՛ր հասարակությունն է և ձե՛ր խնդիրն է' խթանանել կուսակցական կառույցները, որոնք արտացոլում են ձեր հասարակության շահերը: Ես կարծում եմ' մեծ սխալ է մշտապես ճնշումներ գործադրել գործադիր իշխանության վրա, արձագանքել միշտ այսպես, այլ ոչ այլ կերպ: Երբ ես տարիներ առաջ աշխատում էի Ուկրաինայում, չեմ ցանկանում մեկնաբանել, թե ինչ կատարվեց այս երկրում վերջին տասը տարում, բայց հիշում եմ, որ այն ժամանակ գոյություն ուներ ԳԴՀ-ի, ԱՄՆ-ի նման պետությունների կողմից հսկայական քաղաքական հետաքրքրություն և մենք չհասցրեցինք «ժողովրդավարացնել» այս երկիրն այնպես, ինչպես պատկերացնում էինք և հնարավոր էինք համարում 80-ականների սկզբներին: Միգուցե մեր կողմից քաղաքական սխալ էր, որ այն ժամանակ մենք չարագացրեցինք գործընթացները, որոնք վերաբերում էին պայմանագրերի կնքմանը, որոնք Ուկրաինային եվրոպական կառույցներին ավելի մոտ լինելու հնարավորություն կտային:

Ինչ վերաբերում է ձեր պետությանը, ապա Հայաստանը բազմիցս արտահայտել է և արտահայտում է հետաքրքրություն' Եվրոպայի հետ հնարավորինս հարաբերությունները խորացնելու հարցում: Իսկ խորացնել առաջին հերթին նշանակում է բարեփոխել ոչ միայն երկրի քաղաքական, այլև տնտեսական համակարգը: Պետք է նշեմ, որ մրցակցությունն այստեղ շատ կարևոր դերակատարություն ունի, ինչպես նաև մանր ու միջին բիզնեսին զարգանալու հնարավորություն տալը, քանի որ եթե չլինի մանր ու միջին բիզնես, ապա չեն լինի նաև բավարար աշխատատեղեր: Եվ մենք նաև հետաքրքրված ենք ձեր երկրի նաև տնտեսական հաջողություններում: Բայց կրկնում եմ' սա ձեր հասարակության խնդիրն է ու մարտահրավերը և այն, ինչ կատարվում է, առաջին հերթին պետք է համապատասխանի ձեր հասարակության պահաջմունքներին և շահերին: Եվ ես շատ վտանգավոր եմ համարում այն, որ ԱՄՆ-ը կամ այլ երկիր ունի ինչ-որ շինծու հետաքրքրություններ… Կարծում եմ' դո՛ւք պետք է գտնեք այն քաղաքական ուղին, որը համապատասխանում է ձեր հետաքրքրություններին և այսքանով' վերջակետ: