Պարտադիր էր, բայց ոչ պարտադրվա՞ծ...

Հայաստանի նախկին արտգործնախարար Ալեքսանդր Արզումանյանն Ազատություն ռադիոկայանի եթերում խոսելով Հայաստանի եվրաինտեգրացիայի անհաջող փորձի մասին, հայտարարել է, որ Հայաստանը փորձեց, սակայն նրան արգելվեց դա անել, իսկ վճարել այնպիսի գին, ինչպիսին վճարեց Վրաստանը, մեզ համար չափից դուրս մեծ ճոխություն կլիներ:

Անշուշտ՝ Հայաստանի կտրուկ շրջադարձը եվրաինտեգրման ուղուց՝ շարունակում է մնալ հայ քաղաքական դաշտի ամենախնդրահարույց թեման: Ինչուները բազմաթիվ էին, սակայն հստակ պատասխան այդպես էլ չտրվեց: Ինչ խոսք, Վրաստանն իր եվրաինտեգրացիայի հեռանկարի համար վճարեց Աբխազիայի եւ Հարավային Օսիայի կորստով, իսկ Հայաստանն էլ թերևս վճարեր Արցախի կորստով, եթե հետ չկանգներ Եվրամիության հետ ասոցացման գործընթացից:

Միևնույն ժամանակ դժվար է այս համատեքստում զուգահեռներ անցկացնել Հայաստանի և Վրաստանի միջև: 2013 թվականին Հայաստանի եւ Վրաստանի ունեցած հնարավորություններն բնավ նույնը չէին, եւ Վրաստանի կախվածությունը ռուսական ազդեցությունից՝ անհամեմատ ավելի քիչ էր, քան Հայաստանի պարագայում:

Տարածքային հնարավոր կորուստներն, անշուշտ, զսպող և ինչ-որ տեղ նաև արտաքին քաղաքականության օրակարգ թելադրող գործոն է, սակայն, արդյո՞ք այն աստիճան, որ այդ գործոնի ազդեցությամբ՝ մեկ գիշերվա ընթացքում Երևանը փոխի արտաքին քաղաքական վեկտորը, այն էլ՝ այդպես կտրուկ:

Գուցե առկա էր մեկ այլ, առավել խորքային պատճառ, քանզի անվտանգության հիմնահարցը Եվրասիական միությանը անդամակցելուց հետո՝ ամենևին էլ իր լուծումը չգտավ: Ավելին՝ տեղի ունեցան ապրիլյան իրադարձությունները, որոնք միայն ավելացրին իշխանություններին հասցեագրված հարցադրումները: Արտաքին քաղաքական ուղու նման կտրուկ շրջադարձի լատենտ պատճառներից մեկը կարող է լինել իշխանության կորստի վտանգը, որը չեզոքացնելու նպատակով էլ այդ շրջադարձն իրականություն դարձավ: Պայմանավորվածություններից նման կերպ հրաժարվելը միջազգային հանրության աչքերում Հայաստանը դիրքավորում է իբրև ոչ վստահելի գործընկերոջ: Եվրաինտեգրացիայի գործընթացից հրաժարումը լուրջ հարված էր մեր երկրի միջազգային հեղինակությանը, հետևաբար, դրա համար իշխանությունները պետք է ունենային ավելի քան լուրջ պատճառ: Իսկ ցանկացած իշխանության համար՝ առաջնային և կենսական խնդիրն այդ իշխանությունը պահպանելն է…

Ստելլա ԽԱՉԱՏՐՅԱՆ