«Պլատոն»-ի թակարդը...

Կապի եւ տրանսպորտի նախարար Վահան Մարտիրոսյանն օրերս ընդունել էր «Պլատոն» համակարգը ներկայացնող ռուսաստանյան պատվիրակության անդամներին:

«Պլատոն»-ը ռուսական համակարգ է, որը 12 տոննա եւ ավելի բեռ տեղափոխող բեռնատարների շարժին է հետեւում եւ գանձում որոշակի տուրք, որի մի մասն էլ ուղղվելու է ճանապարհների որակի սպասարկմանը: «Պլատոն»-ը պատկանում է Պուտինի հետ մտերիմ խոշոր գործարարի՝ Ռոտենբերգին: Համակարգի ներդրումը Ռուսաստանում դարձավ բեռնատարների վարորդների բողոքի ալիքի պատճառ: Նրանք բողոքում էին տուրքի բարձր չափից: Հետո ՌԴ կառավարությունը կիսով չափ նվազեցրեց տուրքը, չնայած բողոքի ալիքը մարեց, այնուամենայնիվ, բեռնատարների վարորդների բողոքի դրսեւորումներ կան մինչ այժմ:

Առաջին հայացքից, կարծես, դրական քայլ է արվում, սակայն նախարարի և ռուսական պատվիրակության հանդիպումը դժվար թե սահմանափակված լինի պաշտոնական հաղորդագրության մեջ ամփոփվածով։ Խնդիրն այն է, որ «Պլատոն» համակարգը պարտադիր է դառնում ԵԱՏՄ անդամների համար, և ուշ թե շուտ՝ հայ բեռնափոխադրող վարորդները ստիպված են լինելու վճարել թե՛ Հայաստանում, թե՛ ԵՏՄ այլ երկրներում։ Բացի այս հանգամանքից, առկա է մեկ այլ, ոչ պակաս կարևոր գործոն, որը համակարգի արդյունավետությունը կհասցնի զրոյի: Այդ գործոնը մեր միջպետական և հանրապետական ճանապարհների, մեղմ ասած, ողբալի վիճակն է:

Ասվածի վառ ապացույց է, օրինակ, Դիլիջան-Իջևան-Նոյեմբերյան ճանապարհատվածը մինչև Բագրատաշենի անցակետ, որն ահավոր վիճակում է, փոսերն այնպիսի խրամատների են վերածվել, որ անցնելուց հետո պետք է Աստծոն ի խորոց սրտի մարդն աղոթի փրկության համար, իսկ Հյուսիս-Հարավ ճանապարհի կառուցումը այնքան երկար ձգձգվեց, որ տպավորություն է ՝ հյուսիս- հարավ բևեռներն են միավորում: Այս ամենը պատկան մարմինները նախընտրում են չնկատել: Փոխարենը ավելի կարևոր է ներկրել մեր երկիր ռուսական մի համակարգ, որը թերևս վերջին բանն էր, որ այս պահին մեզ անհրաժեշտ էր: Այո՛, համակարգի վճարը չնչին գումար է, բայց, բնականաբար, ապրանքների ինքնարժեքի վրա ազդելու է։ Եթե Հայաստանից մինչև Մոսկվա փոխադրողը 2300-2500 կմ ճանապարհ է անցնում, ապա նախկին գնով նվազագույնը 3000 ռուբլով կթանկանա, իսկ նոր գնով, բնականաբար, ավելի շատ՝ առնվազն 9000 ռուբլի։ Մի՞թե դա է, որ նպաստելու է մուլտիմոդալ փոխադրումների զարգացմանը : Իհարկե` ո՛չ:

Դրան կարող է նպաստել միայն ու միայն Հայաստանի տարածքում որակյալ ճանապարհների գոյությունը: Սակայն տրանսպորտի և կապի նախարարության մոտ կարծես շաբաթը ուրբաթից շուտ է եկել…

Ստելլա ԽԱՉԱՏՐՅԱՆ