Արցախյան հակամարտության լուծումը սառեցվել է Ադրբեջանի պատճառով. Մայքլ Քեմբեք

Այս օրերին Հայաստանում է գտնվում «Հայաստանի եվրոպացի բարեկամներ» կազմակերպության գլխավոր քարտուղար Մայքլ Քեմբեքը, ով հուլիսի 18-21-ը դիտորդական առաքելություն է իրականացրել ԼՂՀ նախագահի ընտրություններում: Քեմբեքը պատասխանել է Tert.am-ի՝ ԼՂ ընտրություններին, հակամարտության շուրջ ընթացող բանակցություններին, ինչպես նաև ԵՄ դոնորների կոնֆերանսի հետաձգման պատճառների մասին հարցերին:

- Լեռնային Ղարաբաղի, ինչպես և Հայաստանի իշխանությունները, ԼՂ ընտրությունները դիտարկում են որպես քայլ առաջ՝ ուղղված ԼՂ-միջազգային ճանաչմանը, չնայած Եվրոպական միության արտաքին հարցերով բարձր ներկայացուցիչ Քեթրին Էշթոնն ասում է, որ ԼՂ նախագահական ընտրությունները չեն կարող որևէ փոփոխություն մտցնել ԼՂ կարգավիճակում: Ինչպիսի՞ն է Ձեր դիրքորոշումն այս հարցի կապակցությամբ:

- ԵՄ-ը և ԵԱՀԿ-ն երկուսն էլ «դատապարտում» են ընտրությունները, ինչպես և առաջ: Այսօր բոլորն են հասկանում, որ ԼՂ հակամարտության կարգավորման համար ավելի շատ ժողովրդավարություն է հարկավոր: Միայն դա կարող է հանրություններին նախապատրաստել խաղաղությանը: Լավ ընտրությունների անցկացում Լեռնային Ղարաբաղում ավելացնում են ճնշումը Ադրբեջանի վրա, որպեսզի բարելավի նաև իր ժողովրդավարության մակարդակը և դադարի պատերազմով սպառնալ ժողովրդավարական ճանապարհով առանձնացած տարածաշրջանին:

- Ո՞վ կարող է ներգրավվել Ղարաբաղյան բանակցություններում, եթե հակամարտությունը չլուծվի:

- Հակամարտության լուծումը չի սառեցվել ԵԱՀԿ Մինսկի խմբի ձևաչափի պատճառով: Այն սառեցվել է հակամարտող կողմերի՝ գլխավորապես Ադրբեջանի պատճառով: Ուստի որևէ փոփոխություն իմաստ չունի, և որևէ մեկը, ով ցանկանում է լուծել հակամարտությունը, չի ցանկանա «այրել մատներն» ու ներգրավվել: Ես կարող եմ պատկերացնել, որ ԱՄՆ-ը կամ Ֆրանսիան կարող են սկսել նոր նախաձեռնություններով հանդես գալ Մինսկի խմբի շրջանակներում, ինչպես, օրինակ, ՌԴ նախագահ Դմիտրի Մեդվեդևի նախաձեռնած բանակցությունների շարքն էր: Հնարավոր է, որ Ռուսաստանը ցանկանա իր ձեռքում պահել դրանք և Վլադիմիր Պուտինը նույնպես նոր նախաձեռնություններով հանդես գա: Նա կարող է օգտագործել և ցուցադրել իր ուժը՝ դառնալով խաղաղության աստղ՝ Սոչիի խաղերից առաջ:

- Ո՞րն է Ղարաբաղյան հարցի կարգավորման ձեր տեսակետը:

-Կազանյան հանդիպման արդյունքում հավասարակշռված տեքստ եղավ, որը դժվար էր երկու կողմերի համար էլ: Խաղաղության ցանկացած համաձայնագիր մոտ կլինի դրան և, առանց վերջին պահին նախագահ Ալիևի փոփոխությունների, տեղահանվածների առաջին ալիքը կվերադառնա Աղդամ, երբ Ղարաբաղը կունենա միջանկյալ կարգավիճակ, անվտանգության միջազգային երաշխիքներ, խաղաղապահներ և այլ միջոցառումներ: Եթե Ալիևն իրոք չի կարողանում պատկերացնել որևէ լուծում, որը մոտ կլինի այդ փոխզիջումային տարբերակին, հակամարտությանը կհետևի ոչ ռացիոնալ ճանապարհը, ներառյալ պատերազմն ու ռումբերը Բաքվի և Երևանի վրա: Բայց ես համոզված եմ, որ Բաքվի նավթով հարուստ շրջանակները կփոխարինեն նրան քանի դեռ նա չի դառել Կադդաֆիի կամ Ասադի նման: Նրանք չեն ցանկանա վտանգել իրենց առողջությունը:

- Տարաբնույթ շահարկումների առիթ տվեց ԵՄ Դոնորների կոնֆերանսի հետաձգումը Հայաստանում: Դուք ինքներդ հայտարարել եք, որ դրանք, հավանաբար, կանցկացվեն Հայաստանում 2013 թ. նախագահական ընտրություններից հետո: Որ՞ոնք են այն հիմնական գործընթացները, որոնք կարող են փոխել այդ ժամկետը:

- Ի՞նչ օգուտ մի համաժողովից, որը կազմակերպվում է շտապողաբար, սակայն հետո թույլ արդյունք է տալիս: Հայաստանի համար ավելի կարևոր է, որ միջազգային գործընկերները ունենան գերազանց և արժանահավատ փաստաթղթեր և բավարար ժամանակ՝ նախապատրաստվելու համար: Դա հնարավոր է մինչև նոյեմբեր, սակայն կարծում եմ, որ մասնակիցների մեծ մասն ասելու են, որ դա շատ մոտ է նախագահական ընտրություններին:

-Բացի ֆինանսական աջակցությունից ի՞նչ նշանակություն կարող է ունենալ դոնորների կոնֆերանսը Հայաստանի համար:

-Դա միջազգային ճանաչումն է՝ Հայաստանի Հանրապետության աճի: Դա կարող է նաև ազդանշան լինել, որ այս երկիրը դինամիկ ձևով շարժվում է առաջ և ունի ոչ միայն խոսելու, այլև դա իրագործելու համար անհրաժեշտ կամք:

- Բացի լոգիստիկան, ուրիշ ի՞նչ պետք է անի Հայաստանը՝ դոնորների կոնֆերանսը հյուրընկալելու համար:

- Ամենից առաջ, չպետք է լինեն հունական ոճի երազային ֆիգուրներ: ԵՄ-ն ունի հիպերալերգիա՝ կեղծված կամ անիրական վիճակագրությունների, ֆինանսական նախագծերի հանդեպ և պետք է ինտենսիվորեն ստուգի դրանք: Որքան ավելի լավը կլինի պատրաստված փաստաթուղթը, այնքան ավելի բարձր կլինի նվիրաբերելու պատրաստակամությունը: Վարչապետը, որպես Կենտրոնական բանկի նախկին ղեկավար, ավելի բարձր համբավ ունի, քան իր հարավ-եվրոպական գործընկերները և դա կարող է օգնել:

Tert.am