The Washington Post. Ջենիֆեր Լոպես` փոքրիկ Ադրբեջանի նոր զենքը

Տարածաշրջան 16 Հոկտեմբեր, 2012 1:46

Իրանի հետ գաղափարախոսական պատերազմում Ադրբեջանի ամենավերջին զենքը ժամանեց Կալիֆորնիայից անցյալ ամսվա վերջին անձնական անվտանգության ուժերի ուղեկցությամբ, ապշեցնող հրավառությամբ և հիմնականում փոքրիկ փայլփլող ուլունքներ պարունակող զգեստապահարանի ուղեկցությամբ, գրում է The Washington Post-ը:

Գրեթե 30.000-անոց ամբոխ էր հավաքվել դիտելու` ինչպես է այս մինի-ներխուժման առաջնորդը «ձիավարության վարպետություն ցույց տալիս» Կասպից ծովի ափին կառուցված բեմի վրա: Ինչպես մատնանշում է The Washington Post-ը, հույս կար, որ Ջենիֆեր Լոպեսի համերգը, բացի ադրբեջանցի երկրպագուներին զվարճացնելուց, նաև կբարկացնի տուրբան հագած այաթոլլաներին, որոնք ապրում են հենց հակառակ ափին:
Ազդեցությունը Իրանի առաջնորդների վրա բավական իրական է, և այն գոնե մասամբ ծրագրավորված է: Իրանի հարևան և երկար ժամանակ հակառակորդ դարձած Ադրբեջանը հաճելի է համարում իր դերը՝ որպես տարածաշրջանի՝ Իրանին հակառակ պետություն, մի աշխարհիկ, արևմտամետ երկիր, որը ջանասիրաբար և ուժեղ կերպով ձգտում է դառնալ այն, ինչ Իրանն իրենից չի ներկայացում:

Մինչ Իրանը ավելի ու ավելի է մխրճվում մեկուսացման և տնտեսական դժբախտության մեջ, վերջինիս հյուսիսային հարևանը առաջ է տանում դրան հակառակ ուղղությունը՝ Արևմուտքի հետ քաղաքական և մշակութային կապեր ստեղծելով, միաժամանակ նոր խողովակաշարեր կառուցելով, որոնք էներգիայի խիստ կարիք ունեցող Եվրոպային կապում են իր երկրի՝ Կասպից ծովի վրա գտնվող նավթով հարուստ դաշտերին: Որտեղ Իրանը պատժիչ և աստվածպետական է, այնտեղ Ադրբեջանը սոցիալապես և կրոնի տեսանկյունից հանդուրժողական է՝ իրեն ներկայացնելով որպես ոչ աղանդավորական պետության մոդել, մի հասարակություն, որտեղ մեծամասնություն են կազմում մահմեդականները, և որն աջակցում է կանանց աթլետիկային և ընդունում արևմտյան երաժշտությունը և այն մարդկաց, ովքեր զվարճացնում են մյուսներին:

Ադրբեջանի առաջնորդները պնդում են, որ նման քաղաքականությունը բնավ կապ չունի Իրանի հետ, և նրանք նպատակ ունեն թվով ավելի շատ երկրների հետ հաստատել բարեկամական հարաբերություններ, ինչպես օրինակ՝ հարավում գտնվող տխրահռչակ դյուրագրգիռ հանրապետության հետ: Մինչդեռ ամեն անգամ, երբ քայլ է կատարվում դեպի արդիականացում և ամեն անգամ, երբ մի որևէ արևմտյան դիվա է այցելում՝ երգելու Բաքվի միջազգային բեմի վրա, Ադրբեջանը շարունակում է «հարցականի տակ առնել» Իրանի կառավարության օրինական լինելը և անվստահություն սերմանել սովորական իրանցիների մեջ: Այս մասին նշում են տարածաշրջանը հետազոտող արևմտյան պաշտոնյաներ:
«Դա Իրանի վարչակարգի երկարատև գործունակությանը սպառնացող ամենալուրջ վտանգներից է: Ամեն օր, ինչ Ադրբեջանը հզորանում է տնտեսապես և ավելի է կապվում Եվրաատլանտյան համայնքին, այդ ժամանակ Իրանի վարչակարգն ավելի թույլ է դառնում», - ասել է Ադրբեջանում ԱՄՆ նախկին դեսպան Մեթյու Բրայզան, ով այժմ աշխատում է որպես մասնավոր խորհրդական:

Դժվար թե այն հանդիսանում է գերազանց դերը կատարող պետության մոդել: Բաքվի կառավարությունում գերիշխում է մի քաղաքական կուսակցություն, և այն հաճախ քննադատության է ենթարկվել անկախ փորձագետների կողմից Մարդու իրավունքների խախտման և կաշառակերության համար: Ադրբեջանը նաև խրվել է երկու տասնամյակ ձգվող հակամարտության մեջ իր մյուս հարևանի՝ Հայաստանի հետ վիճարկելի անկլավի՝ Լեռնային Ղարաբաղի նկատմամբ վերահսկողություն սահմանելու շուրջ: