Առաջադրվե՞լ, թե՞ ոչ. այս է խնդիրը

Քաղաքական և ընտրական տեխնոլոգիաների փորձագետ Արմեն Բադալյանը երեկ «Հայկական ժամանակ»-ին տված հարցազրույցում պատասխանել է առաջիկա նախագահական ընտրությունների վերաբերյալ հարցերին:

- Պարոն Բադալյան, քաղաքական ուժերի ներկա դասավորվածությամբ ո՞վ է իշխանական թեկնածուի մրցակիցն առաջիկա նախագահական ընտրություններում:

- Քանի որ քաղաքական դաշտում մնացել է երեք ազդեցիկ ուժ, այն է`Հանրապետական, ԲՀԿ և Կոնգրես, բնականաբար, իշխանության թեկնածուին, այսինքն` գործող նախագահին մրցակից ուժ կարող են լինել ԲՀԿ-ից և Կոնգրեսից առաջադրված թեկնածուները, իհարկե, եթե նրանք առաջադրվեն որոշակի պայմանների առկայության դեպքում: Այդ 3 ուժերից բացի, մնացած բոլորը' լինեն դրանք արդարադատության նախարարությունում գրանցված կամ անհատ թեկնածուներ, իրենցից էական ոչինչ չեն ներկայացնում, նրանք կամ ֆոնային կամ դրածո թեկնածուներ են, որոնք ընդամենը նախագահական ընտրարշավի ժամանակ կամ ֆոն են պահելու, կամ այս կամ այն գործառույթն են իրականացնելու`արդեն եղած թեկնածուներից որևէ մեկի դեմ: Դրա համար այլ թեկնածուներին քննարկելն անիմաստ է և ժամանածի կորուստ:

- Հնարավո՞ր է առաջիկա նախագահական ընտրություններում Գագիկ Ծառուկյանը սատարի Լևոն Տեր-Պետրոսյանին:

- Տեսականորեն, իհարկե, չի բացառվում, սակայն գործնականում գրեթե հավանական չէ, որովհետև ԲՀԿ-ն իր ազդեցիկությամբ շատ ավելին է, քան Հայ ազգային կոնգրեսը, և ընդհանրապես քաղաքականության մեջ ընդունված է, որ մի քիչ ավելի թույլն է ուժեղին պաշտպանում և ոչ թե ուժեղը' թույլին:

- Իսկ եթե ոչ Ծառուկյանը, ոչ էլ Տեր-Պետրոսյանը չառաջադրվե՞ն: Այս օրերին Րաֆֆի Հովհաննիսյանն ընդդիմության միասնական թեկնածուի հայտ է ներկայացրել և կոչ արել քաղաքական ուժերին' համախմբվել իր շուրջ, կարո՞ղ է նա պայքարել երկրորդ տեղի համար:

- Եթե ԲՀԿ-ի կամ ՀԱԿ-ի թեկնածուները չեն առաջադրվում, ապա նախագահական ընտրությունները դառնում են ընդամենը քվեարկություն' անկախ նրանից, թե ով կլինի երկրորդ, երրորդ, չորրորդ կամ ութերորդ տեղում, դա արդեն նշանակություն չունի: Եթե ԲՀԿ-ի և ՀԱԿ-ի թեկնածուները չեն առաջադրվում, ապա «Ժառանգության» թեկնածուն լինի, թե մեկ այլ թեկնածու, նա ընդդիմության միասնական թեկնածու չի կարող լինել: Ընդդիմության միասնական թեկնածու կոչվածը բլեֆ է, որովհետև կարևորը ոչ թե միասնական թեկնածուի խնդիրն է, այլ ձայների տապալման խնդիրն է:

- Այսինքն, Րաֆֆի Հովհաննիսյանը կարող է լինել երկրորդ համարը, բայց դա ոչ մի բան է:

- Դա ոչ մի բան է, որովհետև երկրորդ համարը կարող է ունենա 1 տոկոս, 2, 3, 5 տոկոս, որևէ նշանակություն չունի: Երկրորդ համարը կարևոր է այն ժամանակ, երբ կա երկրորդ փուլ, և թեկնածուների միջև տարբերությունն այդքան մեծ չէ: Այդ ժամանակ երկրորդ տեղը զբաղեցրածը բավականին կարևոր է: Իսկ կոնկրետ «Ժառանգության» թեկնածուի վերաբերյալ հաստատ համոզված եմ, որ այդպիսի բան տեղի չի ունենա, դրա համար երկրորդ տեղը կլինի հերթական երկրորդ տեղը, որևէ բան չնշանակող երկրորդ տեղ:

- Այս օրերին որոշ շրջանակներ չեն բացառում նաև, որ ԲՀԿ նախագահը կսատարի Սերժ Սարգսյանին, այդ դեպքում ի՞նչ կարող է տեղի ունենալ:

- Տեսականորեն դա, բնականաբար, հնարավոր է, որովհետև մենք ոչինչ դեռևս չգիտենք ԲՀԿ-ի պաշտոնական տեսակետի մասին, բայց եթե տեսականորեն ընդունում ենք, որ ԲՀԿ-ն սատարում է գործող նախագահին, իսկ ՀԱԿ-ի թեկնածուին, բնականաբար, սատարում չկա, այդ դեպքում ընտրությունները նույնպես վերածվում են զուտ քվեարկության: Բայց այստեղ մի հարց կա. գործող նախագահի համար ԲՀԿ-ի սատարումը փաստացի կարևոր չէ, որովհետև եթե մի պահ անտեսենք արտաքին քաղաքական կենտրոնների միջամտության խնդիրը նախագահական ընտրարշավին, որն իրոք լինելու է, ապա մենք կտեսնենք, որ ԲՀԿ-ի սատարումը գործող նախագահին' ընդամենը PR նշանակություն է ունենալու, որովհետև այս տարվա մայիսի 6-ին կայացած Ազգային ժողովի ընտրությունների, իսկ իրականում' լայնամասշտաբ ֆինանսական միջոցառման ժամանակ Հանրապետական կուսակցությունը կարողացավ դե յուրե ավելի շատ ձայն հավաքել և դե յուրե հաղթող դառնալ, սա այն դեպքում, երբ ԲՀԿ-ն և մյուսները առանձին էին գնում և, բնականաբար, չէին սատարում: Եթե ԲՀԿ-ն սատարի Սերժ Սարգսյանին, ըստ իս, նա դադարելու է հետաքրքիր գործոն լինել աշխարհքաղաքական կենտրոնների համար: Այսինքն, սատարումից ինքը փաստացի ոչինչ չի շահում, կարող է, իհարկե, կառավարման համակարգում լինել, բայց ինքը որպես ուժ դադարում է հետաքրքրություն ներկայացնել աշխարհքաղաքական կենտրոնների համար:

- Իսկ եթե Տեր-Պետրոսյանը չառաջադրվի, Կոնգրեսին ի՞նչ է սպասվում:

- Դա իրենք պետք է որոշեն, բայց եթե ՀԱԿ-ն ընդհանրապես թեկնածու չի առաջադրում, իսկ մենք գիտենք, որ ՀԱԿ-ի միակ հաղթող թեկնածուն ՀԱԿ-ի առաջնորդն է, այլ առաջադրվում է այլ թեկնածու, ապա նա դրական հույս չպետք է ունենա: Կոնգրեսին սպասվում է ավելի ծանր աշխատանք ապագա խորհրդարանական ընտրությունների համար։

Պետք է հաշվի առնենք, որ հասարակության արտագաղթի տեմպերն էլ են շատանում, և եթե բան չփոխվի, և շարունակվի գործող նախագահի իշխանությունը 2013-ից հետո, բնականաբար, դա ինչ-որ չափով կազդի նաև արտագաղթի տոկոսի վրա, և արտագաղթը կշարունակվի։ Իսկ դա նշանակում է, որ հաջորդ խորհրդարանական կամ նախագահական ընտրություններում էլ ավելի դժվար կլինի հասարակության կողմից իշխանափոխություն անելը։ Այսինքն, եթե այսօր դա գրեթե անհնար է, ապա հաջորդ ընտրությունների ժամանակ, կարող ենք ասել, 100 տոկոս անհնար է։ Արձանագրենք, նաև, որ առաջիկա նախագահական ընտրություններն այսօր հետաքրքրում են միայն թեկնածուներին, քաղաքական ուժերին, լրագրողներին։ Հասարակության մոտ մենք տեսնում ենք քար անտարբերություն ընտրությունների հանդեպ։