Ո՞ւմ կընտրի Բաղրամյան 26-ը

Ավանում քարոզարշավի սկիզբն է, բայց արդեն իսկ ակնառու է թեկնածուների «քաշային տարբերությունները»: Քաղաքական առումով «քաշային առավելությունը», բնականաբար, խորհրդարանական բովով անցած Ստյոպա Սաֆարյանինն է, սակայն դատելով շտաբերի քանակից՝ առաջատարը Տարոն Մարգարյանի աներձագն է. այս առումով նրան հասնող չկա՝ 35 շտաբ. ըստ երևույթին՝ ՀՀԿ թեկնածուի օգտին «զինվորագրվել» են ՀՀԿ բոլոր շտաբերը:

Առաջադրված թեկնածուներից մյուս երկուսը թեև ընդդիմությունից են՝ մեկը ՀԱԿ անդամ Արմենակ Դովլաթյանն է, մյուսը՝ ՀԺԿ-ական Էդուարդ Պետրոսյանը, սակայն դատելով նրանից, որ թե՛ շտաբ չունեն, թե՛ անուններն առանձնապես ոչինչ չեն ասում, ենթադրելի է, որ պայքարը գնալու է հիմնականում Ստյոպա Սաֆարյանի և Ռոբերտ Սարգսյանի միջև:

Իսկ պայքար, ինչպես պարզվում է, հնարավոր է և լինի՝ որքան էլ արդեն տևական ժամանակ Հայաստանում ընտրապայքար որպես այդպիսին գոյություն չունի, ընտրություն կոչվածն ընդամենը թատրոն է, որ խաղացվում է՝ ձևական լեգիտիմություն հաղորդելով նրան, ում օգտին վերին ատյանում որոշում է ընդունվում հաղթանակ գրանցել:

Առ այն, որ ՀՀԿ թեկնածուն Ռոբերտ Սարգսյանի անուն-ազգանունը կրող անձնավորությունն է, որի հաղթաթուղթը քաղաքապետի աներձագ լինելն է, թվում է, թե առանձնապես սարեր-ձորեր ընկնելու կարիք չկա. ՀՀԿ թեկնածուն անպատճառ հաղթելու է: Սակայն հենց այստեղ է, կարող է և աշխատել մի «բայց»:

Ռոբերտ Սարգսյանն առաջադրվել է, քանի որ այդպես է ցանկացել Տարոն Մարգարյանը: Որքան էլ Մարգարյանն այս տարիներին շեշտակի առաջընթաց գրանցեց, որքան էլ նրան ընդունում են որպես խնդիրներ չառաջացնող և այդ առումով ընդունելի անձնավորություն, այնուամենայնիվ, ՀՀԿ-ում, պարզվում է, այդքան էլ միանշանակ չի վերաբերմունքը Մարգարյանի նկատմամբ: ՀՀԿ մի թևին՝ որոշ խոսակցություններով՝ վարչապետական թևին, այդքան էլ դուր չի եկել Տարոն Մարգարյանի նմանօրինակ «աճը», որ նա արդեն այնքա՜ն կա, որ կարող է ցանկացած ընտրատարածքում արդեն իր ցանկալի մարդուն ընտրել տալ: Հենց սա է, որ կարող է աշխատել Ստյոպա Սաֆարյանի օգտին և, որ ավելի կարևոր է, կարող է նաև ամենաբարձր մակարդակում ընդունվելիք որոշման հիմքում դեր ունենալ:

Մայիսին կայացած խորհրդարանական ընտրություններին նույն վերին ատյանում որոշում ընդունվեց քաղաքական դաշտ գործուղել Արման Սահակյանին: Արմանը, ասում են, խելոք տղա է, հաջողում է բիզնեսի մեջ, սակայն շատ ուրիշ խելոք ու հաջողակ բիզնեսմեններ էլ կան, որոնք ոչ մի շանս չունեն քաղաքական դաշտում հաջողություն գրանցելու, ավելին՝ ցանկություն էլ չունեն: Հայտնի չէ՝ Արմանն ունե՞ր ցանկություն, թե՝ ոչ, այնուամենայնիվ, որոշումը կայացվեց և նա գործուղվեց ընտրական թատերաբեմ: «Գործուղման թուղթ» ստորագրողը նրա «կնքահայր» Միքայել Մինասյանն էր: Առաջին հայացքից զարմանալի էր, թե ինչպե՞ս կարող էր Մինասյանն իր ընկերոջն ուղարկել նման ընտրատարածք. 34-րդ ընտրատարածքը Գյումրիում է, որտեղ տեր ու տնօրեն են Գյումրու կլանները, իսկ երևանցի Արման Սահակյանը, որքան էլ ներդրում ունենար «Շիրակ» ֆուտբոլային ակումբի հարցում, այնուամենայնիվ, «չուժոյ» էր: 34-րդ ընտրատարածքը հենց սկզբից ֆիքսվեց նաև ՀՀԿ-ԲՀԿ հակամարտության «թատերաբեմ». Արման Սահակյանը ներկայացնում էր ՀՀԿ-ն, Մարտուն Գրիգորյանը՝ ԲՀԿ-ն։ Սահակյանը քաղաքակիրթ մարդու համարում ուներ, Գրիգորյանին անընդհատ կապում են կրիմինալի հետ: Պայքարը թեժ էր թվում, իշխանական լրատվամիջոցները կարծես թե լծված էին նաև Սահակյանի հաղթանակն ապահովելու գործին, ընթացիկ շրջանառության մեջ դրվեցին նաև Գրիգորյանի կրիմինալ անցյալը փաստող մի քանի կոմպրոմատներ անգամ: Սակայն այդ ամենով հանդերձ, մայիսի 7-ին հայտարարվում է, որ հաղթանակ է տարել ընդդիմադիր դիրքերից հանդես եկող Մարտուն Գրիգորյանը: Արման Սահակյանն անմիջապես իր ֆեյսբուքյան էջում շնորհավորում է մրցակցին և միայն այդ ժամանակ բացահայտվում է մինչև վերջ փայլուն կազմակերպված շոուի ամբողջ իմաստը: 34-րդ ընտրատարածքը, փաստորեն, ընտրվել էր որպես «փորձադաշտ»՝ Հայաստանում արդար ընտրություն-շոու խաղալու համար, ցույց տալու համար, թե ինչպես կարող է, այսպես ասած, ընդդիմադիր թեկնածուն հաղթանակ տանել անգամ նման՝ թվում է թե դժվար պայմաններում: Հաղթեց, ուրեմն՝ արդարություն կա, ուրեմն արդար ընտրություն էր: Իսկ ամենակարևորը, ըստ երևույթին, գլխավոր սցենարիստ Միքայել Մինասյանի փայլուն դասն էր ընտրությունների բոլոր նախկին, ներկա ու ապագա խաղացողներին՝ հորդորելով Սահակյանին կասկածի չենթարկել ընտրությունների արդյունքներն ու առաջինը շնորհավորել Գրիգորյանին՝ դրանով իսկ ցույց տալով, թե ո՛րն է քաղաքակիրթ ընտրապայքարը: Ի դեպ, նույն Մինասյանը նաև չէր զլացել հրապարակավ «շոյել» Սահակյանի գլուխը՝ շնորհավորական նրա գրառմանը քոմենթով՝ «կեցցես» ասելով:

Սահակյանն այդ անգամ պատգամավոր չդարձավ, սակայն Սահակյանը հաջողությամբ իրագործեց իրեն վերապահված բացառիկ առաքելությունը և քանի որ հայաստանյան ընտրությունների գլխավոր ճարտարապետներից մեկը որոշել էր ընկերոջը դարձնել պատգամավոր, առիթը չուշացավ. Սամվել Բալասանյանը նույն վերին ատյանի որոշմամբ գործուղվեց Գյումրու քաղաքապետարան և վայր դրեց մանդատը՝ այլ կերպ ասած, ազատեց տարածքը Արման Սահակյանի համար: Ամենայն հավանականությամբ, դեկտեմբերի 2-ի ընտրություններում թիվ 35 ընտրատարածքում մանդատը արդեն բաժին կհասնի «Սովռանո» ընկերության տնօրենին: Առաջադրված ՀՀՇ-ական Մուրադ Գրիգորյանը տեղական կլանների վառ ներկայացուցիչ չէ, այնպես որ նրա շանսերը այդքան էլ բարձր չեն:

Հենց այս նախադեպն է, որը ևս կարող է Ստյոպա Սաֆարյանի համար բարենպաստ գործոն ծառայել: «Ժառանգության» անդամը իրեն վատ չի դրսևորել այս ընթացքում, Բաղրամյան 26-ում նրան այս առումով այդքան էլ վատ չեն վերաբերվում, ամեն դեպքում, քաղաքական դաշտում նա արդարացված ֆիգուր է, որ կարող է օգուտ բերել, ինչը դժվար է ասել Մարգարյանի աներձագի մասին. վերջինս Երևանի կադաստրի պետի տեղակալն է, մինչ օրս քաղաքականության մեջ ակտիվության նշաններ չի դրսևորել և, ամենայն հավանականությամբ, ընտրվելու դեպքում համալրելու է «հհկ-ական կոճակների» շարքը, ինչը չի կարելի ասել բոցաշունչ ու խոսքաշեն Սաֆարյանի մասին: Սրան եթե գումարենք նաև տարոնմարգարյանական քաղաքական ակտիվությունից դժգոհությունը, Սաֆարյանի շանսերը՝ անգամ իր 1,5 շտաբի պայմաններում, այդքան էլ վատ կարող են և չդիտվել, հատկապես, որ «ժառանգականը» ԲՀԿ-ական, այլընտրանքային ընդդիմություն Գրիգորյանից էլ ավելի ընդդիմադիր է, այնպես որ «եվրոպաներում» հաստատ նրա հաղթանակը կդիտվի որպես Հայաստանի ժողովրդավարության լուրջ ցուցիչ: Ամեն ինչ, ամեն դեպքում, կախված է Բաղրամյան 26-ի որոշումից, թե ինչը նախընտրելի կհամարեն այնտեղ և ում «գործուղումը» նպատակահարմար կգտնեն պատմական կոնկրետ ժամանակահատվածում:

Հետգրություն

Որքան էլ շատերի կողմից ցավալի ընդունվի «վերին ատյաններում որոշվող ընտրություններ»-ով պետության փաստը, այնուամենայնիվ, դժվար է ասել՝ արդյո՞ք այսօրվա՝ 5-30 հազար դրամով ծախվող ընտրազանգված ունեցող Հայաստանի համար այս տարբերակն ավելի ընդունելի չէ՝ թեկուզ ազգային անվտանգության տեսանկյունից առ այն, որ մեր հարևանները կարող են շատ ավելի առատաձեռն գտնվել՝ ընտրական «ստավկաները» հասցնելով անգամ 100 հազարի:

Լուսինե Կեսոյան