Իրանի և Հայաստանի միջև տնտեսական հարաբերությունները նոր փուլ են թևակոխել. Mehr

Իրանի և Հայաստանի միջև տնտեսական հարաբերությունները նոր փուլ են թևակոխել, քանի որ պաշտոնական վիճակագրությունը ցույց է տալիս երկու երկրների միջև ապրանքաշրջանառության աճ և հայկական շուկայում իրանական արտահանման ընդլայնում, հաղորդում է Mehr գործակալությունը։

Իրանի առևտրի զարգացման կազմակերպության տվյալներով՝ 2026 թվականի առաջին յոթ ամիսներին Իրանից Հայաստան ապրանքների արտահանումը հասել է 385 միլիոն դոլարի, ինչը նախորդ տարվա նույն ժամանակահատվածի համեմատ 7,5%-ով ավելի է։

Հայաստանի ներմուծումն Իրանից աճել է 8,8%-ով, իսկ «Նորդուզ» անցակետի թողունակությունը օրական մինչև 300 բեռնատար ավելացնելու ծրագիրը վերոնշյալ միտման ամենակարևոր նշաններից են։

Ընթացիկ տարվա առաջին կիսամյակում Հայաստան է մատակարարվել Իրանից մոտ 228 միլիոն խորանարդ մետր գազ, իսկ էլեկտրաէներգետիկայի ոլորտում Իրանի և Հայաստանի միջև համագործակցության ընդհանուր ծավալը գնահատվում է 810 միլիոն դոլար։

Երկու երկրների օրակարգում են նաև տեխնիկական և ինժեներական ծառայությունների արտահանման զարգացումը, մաքսային տեղեկատվության էլեկտրոնային փոխանակումը, «կանաչ միջանցքի» գործարկումը, տրանսպորտի զարգացումը, էներգետիկ համագործակցությունը, համատեղ արտադրությունն ու ներդրումները։

Ֆինանսական և բանկային խնդիրների լուծումը, ինչպես նաև լոգիստիկ ծախսերի նվազեցումը կարող են վճռորոշ դեր խաղալ առկա հնարավորություններն ավելի կայուն առևտրի վերածելու գործում։ Եթե մաքսային և տրանսպորտային ենթակառուցվածքներն ամրապնդվեն, իսկ Իրանի և Եվրասիական տնտեսական միության միջև համաձայնագրի ներուժն ավելի արդյունավետ օգտագործվի, ապա առաջիկա տարիներին Թեհրանի և Երևանի միջև տնտեսական հարաբերությունները կարող են պարզ ապրանքային առևտրից անցնել ծառայությունների, էներգետիկայի, ենթակառուցվածքների և համատեղ արտադրության ոլորտներում ավելի լայն համագործակցության։

Իրան-Հայաստան առևտրի պալատի ղեկավար Էրվիկ Յարիջանյանը Թեհրանի և Երևանի միջև առևտրային հարաբերությունները բնութագրել է որպես կայուն և հայտարարել, որ տարածաշրջանային զարգացումներն ու հակամարտությունները չեն կարողացել լրջորեն ազդել այդ հարաբերությունների վրա։

Նրա գնահատմամբ՝ Խորհրդային Միության փլուզումից հետո Իրանի և Հայաստանի միջև առևտրային հարաբերությունները շարունակաբար զարգանում են, իսկ երկու երկրների տնտեսական համագործակցությունն աստիճանաբար ընդլայնվում է։

Յարիջանյանը նշել է, որ նախկինում Իրանը հիմնականում հայտնի էր որպես հայկական շուկա ապրանք արտահանող, սակայն այսօր ապրանքների արտահանման հետ մեկտեղ զարգացել է նաև տեխնիկական և ինժեներական ծառայությունների արտահանումը։

Նա միաժամանակ հայտարարել է հայկական շինարարական նախագծերում իրանցի կապալառուների ներկայության մասին և նշել, որ ճանապարհներին ու Հյուսիս-Հարավ միջանցքին առնչվող որոշ նախագծեր իրականացնում են իրանական ընկերությունները։

Լինելով այս միության անդամ՝ Հայաստանը կարող է դառնալ Իրանի համար ցամաքային երթուղիներից մեկը դեպի Եվրասիական միության մյուս անդամ երկրների շուկաներ հասանելիություն ապահովելու համար։