Հայաստանում հաշվառված է հաշմանդամություն ունեցող 200 հազար 401 անձ

Հաշմանդամների հաշվառման հանրապետական «Փյունիկ» շտեմարանում հաշվառված է 200 հազար 401 (կանայք կազմում են 48 տոկոսը) հաշմանդամություն ունեցող անձ, որը կազմում է ընդհանուր բնակչության 6,6 տոկոսը: Լրագրողների հետ սեպտեմբերի 16-ին կայացած հանդիպմանն այս մասին հայտնեց ՀՀ աշխատանքի և սոցիալական հարցերի նախարարության բժշկասոցիալական փորձաքննության գործակալության պետ Արմեն Սողոյանը:

«Մեր տեղեկատվական համակարգում հաշվառված է 8047 հաշմանդամ երեխա, որը կազմում է ընդհանուր բնակչության 1,1 տոկոսը: Եթե համեմատենք Ռուսաստանի Դաշնության հետ, ապա այնտեղ հաշմանդամությունը կազմում է ընդհանուր բնակչության 10, 25 տոկոսը, իսկ հաշմանդամ երեխաները' 1, 97 տոկոսը»,- ասաց Սողոյանը՝ հավելելով, որ հաշմանդամություն ունեցող անձանցից 136 հազար 713-ի համար հաշմանդամությունը սահմանված է անժամկետ, իսկ 63 հազար 688 հաշմանդամներ պարբերաբար ենթարկվում են վերափորձաքննության:

Նա նկատեց, որ միայն հիվանդության առկայության դեպքում չէ, որ մարդը համարվում է հաշմանդամություն ունեցող անձ: «Հաշմանդամության կարգ ստանլու համար նա պետք է անցնի համալիր հետազոտում, որպեսզի բժշկասոցիալական ոլորտի փորձագետները համապատասխան որոշում կայացնեն: Մարդու մոտ պետք է առկա լինի նաև կայուն կենսագործունեության խանգարում, խաթարված լինեն ուսումնառության, աշխատանքային գործունեությամբ զբաղվելու, ինքնագործունեության, կողմնորոշվելու, հաղորդակցվելու, սեփական վարքը հսկելու կարողությունները, իսկ երեխաների մոտ էլ' խաղալու կարողությունը»,-շեշտեց Սողոյանը:

Բանախոսն ընդգծեց, որ հաշմանդամություն առաջացնող հիվանդությունների մեջ գերակշռում են արյան շրջանառության հետ կապված խնդիրները (31,5 տոկոս), հոգեկան հիվանդությունները'10,9 տոկոսը, նորագոյացությունները' 8,3 տոկոսը, նյարդային համակարգի հիվանդությունները' 8,1 տոկոսը, էնդոկրին հիվանդությունները' 7,6 տոկոս, աչքի հետ կապված հիվանդությոնները' 7,3 տոկոս: «Հաշմանդամությունը ստատիկ վիճակ չէ, եթե մարդը ճանաչվեց հաշմանդամ, չի նշանակում, որ էլ հնարավոր չէ որևէ բան անել. վերջին երեք տարիների ընթացքում բավական մեծ աշխատանքներ են տարվում վերականգնողական օգնությունը ապահովելու համար: Յուրաքանչյուր քաղաքացու համար, ով հաշմանդամություն ունի, կազմվում է նաև անհատական վերականգնման ծրագիր»,-նկատեց Սողոյանը:

Անդրադառնալով ոլորտում ընթացող բարեփոխումներին' Արմեն Սողոյանը հայտնեց, որ առաջիկայում Հայաստանում ներդրվելու է ֆունկցիաների միջազգային դասակարգում, որից հետո հաշմանդամություն ունեցող անձանց համար կկատարվի իրական կարիքների գնահատում և դրանց հիման վրա կատարվելու է ծառայությունների մատուցում: «Հաջորդ տարի ֆունկիցաների միջազգային դասակարգման պիլոտային ծրագիրը կներդրվի մի քանի մարզերում: Մենք իրականացնելու ենք նաև առանձին մանկական ծառայություններ, մշակվում են մեթոդական ուղեցույցներ: Բժշկասոցիալական հանձնաժողովների անդամնե րի շրջանում կիրառվում է ռոտացիոն մեթոդը (որոշակի ժամկետից հետո հանձնաժողովի անդամը փոխարինվում է)' կոռուպցիոն ռիսկերից խուսափելու համար, ինչը տալիս իր դրական արդյունքները»,-նշեց բանախոսը' հիշեցնելով, որ եթե քաղաքացուն չեն տալիս հաշմանդամության կարգը, ապա նա կարող է վերադասության կարգով բողոքարկել այդ որոշումը:

«Ամեն տարի մեր ծառայությունից դժգոհ է մնում մոտ երեք-չորս հազար հոգի, որից 400-500-ը' վերադասության կարգով բողոքարկում են նախորդ որոշումները: Այս տարվա ընթացքում մեր ծառայության մասով մեր նախարարության թեժ գիծ է զանգահարել 68 անձ»,-նշեց Սողոյանը' հավելելով, որ Առողջապահության և Աշխատանքի և սոցիալական ապահովության նախարարների համատեղ հրամանով սահմանված է, որ առաջարկի դեպքերում անձին բուժող բժիշկը պետք է մասնակցի առաջնային փորձաքննությանը:

Հաշմանդամությունը հիվանդություններով, վնասվածքներով կամ արատներով պայմանավորված օրգանիզմի ֆունկցիաների կայուն խանգարումների հետևանքով առաջացած սոցիալական անբավարարություն է, որը հանգեցնում է անձի կենսագործունեության սահմանափակման և սոցիալական պաշտպանության անհրաժեշտության: