Ա. Աշոտյան. «Խնդրում եմ՝ որպես ընկեր, պահանջում՝ որպես նախարար. լավ սովորեք»

ՀՀ կրթության և գիտության նախարար Արմեն Աշոտյանն այսօր Ուսանողության միջազգային օրվա կապակցությամբ հանդիպում է ունեցել ՀՀ բարձրագույն ուսումնական հաստատությունների ուսանողական խորհուրդների ներկայացուցիչների հետ: Շնորհավորանքի խոսքը նախարարն սկսել է լավ սովորելու հորդորով. «Հայ ուսանողի սրբազան պատքը լավ սովորելն է: Խնդրում եմ՝ որպես ընկեր և պահանջում՝ որպես նախարար. լավ սովորեք,- շեշտել է Ա. Աշոտյանը և հավելել,- ընտրելով բուհում սովորելու ուղին, դուք պարտավոր եք արդարացնել պետության և ձեր ծնողների հույսերը՝ ցուցաբերելով մասնագիտական առաջադիմություն:

Ես համոզված եմ՝ ունենք փայլուն ուսանողություն՝ անկախ այն հանգամանքից, որ և նախարարության, և ուսանողների հասցեին երբեմն հնչում են «մեղադրանքներ» ցածր առաջադիմության և կրթության որակի հետ կապված: Իհարկե, կա ուսանողության մի հատված, որն ամբողջությամբ չի գիտակցում, որ իր վաղվա օրը պայմանավորված է իրենց այսօրվա կրթության որակից: Բայց ես հավատացած եմ, որ նրանք բուհական համակարգում որակական մեծամասնություն չեն կազմում»: Նախարարի խոսքով՝ լավ սովորելը հնարավոր է համադրել ուսանողական կյանքի հաճելի հուշերի և հագեցած երիտասարդական կյանքի հետ: Նախարար Ա. Աշոտյանն անդրադարձել է ուսանողության խնդիրներին՝ առանձնացնելով մի քանի համախումբ: «Առաջինը՝ ուսանողության սոցիալական խնդիրներն են, ինչը բնորոշ է բոլոր երկրներին: Դիտարկումները ցույց են տալիս, որ անգամ արևմտյան զարգացած երկրներում, տնտեսական ճգնաժամով պայմանավորված, ուսանողական սոցիալական հիմնադրամների ծավալները նվազել են»: Նախարարի խոսքով՝ Հայաստանի կառավարությունը պետպատվերով սովորող մեկ ուսանողի համար տարեկան վճարում է միջինը 400 հազար դրամ: «Կառավարության քաղաքականության գերակա նպատակը հետևյալն է՝ մենք պետք է հասնենք նրան, որ ոչ մի լավ սովորող ուսանող վարձը չվճարելու պատճառով համալսարանից դուրս չմնա: Սա նաև երկրի նախագահի հանձնարարականն է: Կառավարության որոշմամբ 2013 թվականի սեպտեմբերի 1-ից «Փարոս» համակարգում ընդգրկված ընտանիքների այն ուսանողները, ովքեր ունեն բարձր առաջադիմություն ուսման վարձի 50-100 տոկոս փոխհատուցում կստանան»,- տեղեկացրել է նախարարը, հավելելով, որ ԿԳՆ-ն խրախուսում է նաև մասնավոր ընկերությունների միջոցներով իրականացվող ուսանողական նպաստները և կրթաթոշակային ծրագրերը, բացի այդ մշակվում է ուսանողական վարկերի նոր սխեմա: Նախարարն անդրադարձել է նաև բարձրագույն ուսումնական հաստատություններում ուսանողական սննդի հարցին, որը բարձրացվել է ՀՅԴ «Նիկոլ Աղբալյան» ուսանողական միության և մի քանի ուսանողական խորհուրդների կողմից: «Համամիտ եմ, որ բարձրագույն ուսումնական հաստատությունների մեծ մասում մատուցվող սննդի գները հասու չեն միջին ուսանողի գրպանին: Այստեղ, իրոք, կա պետության միջամտության կարիքը»,- նշել է նախարարը՝ խոստանալով անձնական միջամտություն բուհերում սննդի մատակարարման գների վերանայման հարցում:

Մյուս կարևոր խնդիրը, ըստ ԿԳ նախարարի, վերաբերում է հանրակացարաններին: Բուհերի հիմնական մասն այսօր չի կարողանում մարզերից և արտերկրից եկած ուսանողներին նորմալ կենցաղային պայմաններով կացարաններ առաջարկել. «Ցավոք 90-ականներին բուհական հանրակացարանների մեծ մասը չկարողացան պահպանել, և մեզ մնաց միայն մեկ մասնաշենք՝ Զեյթունի ուսանողական հանրակացարանը: Սա իսկապես խնդիր է և կառավարությունը պատրաստ է լուծումներ որոնել»,- նշել է Արմեն Աշոտյանը, ավելացնելով, որ նախատեսվում է բուհերին հատկացնել մասնաշենքեր՝ պայմանով, եթե նրանք պատրաստ են դրանք վերակառուցել և վերազինել որպես հանրակացարաններ:

Անդրադառնալով ուսանողների հասարակական-քաղաքական գործունեությանը՝ նախարարը նշել է, որ բուհերի տարածքում քաղաքական միջոցառումները, քարոզչությունը և ընդհանրապես ցանկացած քաղաքական գործունեություն արգելվում է: Իսկ բուհից դուրս, ուսանողն ազատ է զբաղվելու հասարակական-քաղաքական գործունեությամբ և այդ իրավունքը չի կարող որևէ կերպ սահմանափակվել: Հանդիպման ընթացքում նախարարը կարևորել է հատկապես ուսանողական խորհուրդների գործունեության արդյունավետությունը. «Մեզ համար շատ կարևոր է գործ ունենալ կայացած և ուժեղ ուսանողական կառույցների հետ՝ նրանք մեր անփոխարինելի գործընկերներն են»,- շեշտել է Ա. Աշոտյանը հավելով, որ Կրթության և գիտության նախարարությունը պատրաստ է նոր լիազորություններ և իրավունքներ տալ ուսանողական խորհուրդներին: Նախարարը, ընդունելով, ուսանողական խորհուրդների ներկայացուցիչների առաջարկը, պատրաստակամություն է արտահայտել ԿԳՆ-ի կողմից մշակված և ուսանողական կառույցների հետ մեկ անգամ արդեն համաձայնեցված ուսխորհուրդների օրինակելի կանոնադրության նախագիծը, մեկ անգամ ևս շրջանառել՝ առաջարկությունների և դիտողությունների համար:

Հանդիպման ընթացքում ուսանողները նախարարին ներկայացրել են նաև այլ խնդիրներ, մասնավորապես ուսխորհրդի ներկայացուցիչներին հետաքրքրում էր, թե ինչու մեր երկրում ուսանողներին տրանսպորտային զեղչեր չեն տրամադրվում: Նախարարը, ներկայացնելով այդ խնդրի հետ կապված առկա իրադրությունը, խոստացել է Երևանի քաղաքապետի հետ քննարկել մետրոպոլիտենից և տրանսպորտային մյուս միջոցներից ուսանողների համար առանձին սակագին սահմանելու հնարավորության հարցը:

Ուսանողները տեղյակ էին, որ ՀՀ ԿԳ նախարարը ԱՊՀ անդամ-պետությունների երկրորդ համագումարում բարձրացրել էր չճանաչված պետությունների ուսանողների կրթական իրավուքների ապահովման խնդիրը: Ուսխորհուրդների ներկայացուցիչները, ընդգծելով խնդրի կարևորությունը, առաջարկեցին այդ թեմային նվիրված գիտաժողով կազմակերպել Երևանում: Նախարարն ընդունել է առաջարկը մասնակի ճշգրտմամբ՝ գիտաժողովն անցկացնել ԼՂՀ-ում, մասնավորապես Շուշի քաղաքում, որին և արոյական, և կազմակերպական, և ֆինանսական աջակցություն կցուցաբերի ՀՀ ԿԳՆ-ն: «ՄԱԿ-ի կոնվենցիան սահմանում է, որ կրթությունը մարդու իրավունք է և յուրաքանչյուր ուսանող պետք է կարողանա լիարժեքորեն օգտվել այդ իրավունքից՝ անկախ իր ազգությունից, դավանանքից և պետության կարգավիճակից: Չճանաչված պետությունների ուսանողներն այսօր հնարավորություն չունեն լիարժեք օգտվել միջազգային կրթական համակարգի ընձեռած հնարավորություններից: Ես կարծում եմ, որ Եվրոպական կրթական տարածքի քարտեզի վրա սև բծեր են մնացել: Մեր մոտեցումը հստակ է՝ չքաղաքականացնել կրթությունը»,- շեշտել է Ա. Աշոտյանը և հավելել, որ իր կողմից խնդիրը բարձրաձայնվել է նաև միջազգային կառույցներում, մասնավորապես ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ում:

Պատասխանելով ուսանողներից մեկի բարձրագույն կրթության ոլորտում ներառականության ապահովման հարցին՝ նախարարը նշել , որ խնդիրը քննարկվել է նաև «Կրթության մասին» և «Հանրակրթության մասին» օրենքների փոփոխությանը նվիրված խորհրդարանական լսումների ժամանակ: «Ներառականության սկզբունքը պետք է տարածվի նաև կրթական համակարգի այլ հատվածների, մասնավորապես, մասնագիտական կրթության վրա: Բուհերում որոշակի խնդիրներ ունեցող երիտասարդների համար անհրաժեշտ ինտեգրված միջավայրի ստեղծման նպատակով արդեն հաջորդ տարի մասնաշենքային միջին ծանրաբեռնվածությամբ երկու բուհերում կսկսենք նման միջավայրի ստեղծման աշխատանքները, որոնց օրինակով էլ բոլոր բուհերին կխնդրենք իրենց արտաբյուջեի հաշվին հետևել այդ օրինակին»,- նշել է Ա. Աշոտյանը:

Ուսանողները բարձրացրել են նաև ռազմահայրենասիրական աշխատանքների կազմակերպման, ուսումնական պրակտիկաների արդյունավետության բարձրացման, հակակոռուպցիոն միջոցառումների և այլ խնդիրների հետ կապված հարցեր:

Հանդիպման ընթացքում տեղի է ունեցել նաև հարցուպատասխան ԶԼՄ ներկայացուցիչների հետ: