Դեսպանը պայման դրեց...

Հայաստանում այլընտրանքային էներգետիկայի ոլորտում 8 միլիարդ դոլարի ամերիկյան ներդրման հեռանկարի վերաբերյալ ԱՄՆ դեսպան Միլսի հայտարարությունից երկու օր անց կառավարությունում նրան ընդունեց վարչապետ Կարեն Կարապետյանը:

Գաղտնիք չէ, որ դեսպանը պետության լեզուն է, իսկ պետությունը քաղաքականություն է, առավել ևս, երբ խոսքը համաշխարհային գերտերության մասին է: Փորձառու դիվանագետ Ռիչարդ Միլսը, անկասկած, ոչ միայն չէր կարող հաշվի չառնել իր կարգավիճակից բխող ընկալումները, հատկապես Հայաստանի ներկայիս բավական նուրբ և բարդ հանգուցային ժամանակաշրջանում, այլ, թերևս, պատկերացնում է հիանալի կերպով: Ըստ այդմ, 8 միլիարդի մասին հայտարարությունը որքան ենթակա է զուտ տնտեսական, տնտեսագիտական դիտարկումների, նույնքան էլ քաղաքական և քաղաքագիտական:

Ընդ որում. բավական բարդ է ասել, թե հատկապես որ ասպեկտն է առաջնային: ԱՄՆ ընկերությունները բավականաչափ մեծ ներդրումներ են կատարել Վրաստանի տրասնպորտային, էներգետիկ ենթակառուցվածքներում, և ԱՄՆ-ն չի պատրաստվում Հայաստանին այս շղթայից հեռացնել: Այս գումարը կարող է նշանակել, որ ամերիկյան ընկերություններն իրենք կստանձնեն այդ գործն առանց որևէ այլ ներդրողների. նրանք ամբողջությամբ կարդիականացնեն համակարգը:

Սա նշանակում է, որ խոսքը տնտեսության արդիականացման, գիտության, տեխնիկական զարգացման մասին է: Սա նաև խոսում է ՌԴ-ից ՀՀ էներգետիկ կախվածության վերացման մասին, իսկ էներգետիկ անկախության հիմքն աշխարհատնտեսական կախվածության վերացումն է: Հիմք է դրվում, որ ՀՀ-ում տնտեսության նոր ճյուղեր ու ձեռնարկություններ առաջանան, որոնք էներգետիկ պահանջարկ կձևավորեն շուկայում, որովհետև մի բան է այսօրվա սպառված էներգիայի ծավալները, այլ բան է այդ ծավալներով այնպիսի դրվածքային հզորություններ ստեղծելը, որը կարող է ավելի մեծ ծավալներով լինել: 8 մլրդ դոլար թիվը խոսում է այն մասին, որ հետագայում մեծ ու լուրջ պլաններ կան: Մյուս կողմից, ԱՄՆ դեսպանը նշել է, որ ներդրումները խրախուսող ԱՄՆ դեսպանությունը չի կարող արդյունքների մասով որևէ երաշխիք տալ: Մեկ հարկի տակ են հավաքում ամերիկյան գործարարներին, ներկայացնում Հայաստանի հնարավորությունները, օգնում, նպաստում, որպեսզի հայաստանյան կողմի հետ այս երկխոսությունը ձևավորվի ու ընթանա: Այսինքն՝ դեսպանը սահմանազատում է կատարել պատասխանատվության դաշտում: Միլսը հերթական անգամ հայտարարել է, որ ամերիկյան ներդրումների խթանման համար կարեւոր է Հայաստանում հավասար պայմանների ստեղծումը:

Արդյոք Միլսի այս առաջարկն անակնկա՞լ էր Հայաստանի իշխանությունների համար և արդյոք վերջիններս պատրաստակամ կլինե՞ն մինչև վերջ գնալ վերոնշյալ հավասար պայմաններն ապահովելու համար:

Պետք է հաշվի առնել այն հանգամանքը, որ Միլսին քաջ հայտնի է հայաստանյան քաղաքական դաշտի առանձնահատկությունը՝ Հայաստանում առնվազն երկիշխանություն է՝ կա վարչապետ եւ կա նախագահ. այդ առումով՝ «հավասար տնտեսական պայմաններ» ապահովելու հարցում, լծակների գերակշիռ մասը առայժմ Սերժ Սարգսյանի ձեռքում է: Հետևաբար, թեկուզև ԱՄՆ դեսպանը հանդիպում է վարչապետ Կարապետյանի հետ, այնուամենայնիվ, հանդիպման գլխավոր մեսիջներն ուղղված էին հենց նախագահ Սարգսյանին: Վերջինից ակնկալում են գործուն ջանքեր՝ ներդրումները խթանող հավասար տնտեսական պայմաններ ապահովելու ուղղությամբ: Անշուշտ՝ Սարգսյանից կարող են պահանջել՝ դիմել քայլերի, որոնք այնքան էլ ռուսահաճո չեն լինի: Իսկ պատրա՞ստ է արդյոք Նախագահը գնալ նման կտրուկ և ռիսկային քայլերի, այն էլ՝ 2018-ին ընդառաջ, հատկապես, որ ներդրումների գծով «գլխավոր պատասխանատուն» ոչ թե Սերժ Սարգսյանն է, այլ է Կարեն Կարապետյանը:

Ստելլա ԽԱՉԱՏՐՅԱՆ